Vacaspatya 4.1.26

4.1.26

cikīrṣā cetyarthaḥ | anyathā-cikīrṣāsāmānyasya satve
janye phalacikīrṣāyāmanyavāraka sāṃtasādhyakriyā
viṣayatvaṃ viśeṣaṇaṃ vyartha syādityanupadameva sphuṭībhaniṣyati | kṛtasādhyatvaprakāreti | atra phalacikīrṣāyāvyāpāratvābhāvena lakṣyīvāttanātivyāptivāraṇāya kati
sādhyakriyeti kriyāpadaṃ dharmmi mātraparam kṛtisa dhyatva ma
sādhyatvākhyaphalībhūtaviṣayatāyājiniṣṭhasya tathā ca mandhyatvākhya phalībhūtāvitaviṣayatāgāladharmmi viṣayakailyarthaḥ phalañca tādṛśa|vaṣayatāśātīti bhāvaḥ | kīvakū kriyāpadameva sādhyatākhyaphalībhūtaka taviṣayatāyāṇiparam na
caivaṃ pṛthak kṛtisādhyatvaṃ kriyāviśeṣaṇa' vyarthamiti
vācyaṃ kṛtisādhyatvaprakārakatābhasya vyāparībhūtā yā cikārṣā saiva prakṛte sajāyā vā ca saṃgādikau kiṣayaiva, viṣaṃprayojakatvāt, phalecchāvicchedasya pratibandhakalābhāvena yathā
śrutāsaṅgateḥ | tata-cikīrṣitasya pākasyābhyataḥ siddhatvajñāna
sthale| maṅgatyapa-siddhatyagrahaḥ pākasya siddhatvajñānāt svaviṣaya ṅgavṛttya nānam odanasya siddhatvajñānāt phalecchāviccheda
iti bhāvaḥ| nanvasvaviṣayatāvacchedakadharmaprakārakāvaśeṣyatākasiddhatvajñānatvena pratibandhakatva svatvānabhīvāt ananugamaḥ, na
ca taddharmāvacchinnaviśeṣyakacchāṃ prati tādṛśasiddhatvajñānaṃ virodhīti vācyaṃ visaṃvādīcchāyāmavyabhicārāt | atha taddhammīvacchinnaviśeṣyakasiddhatvajñānaṃ virodhi naced bhūdādipāke siddhatvajñāne'pi brāhmaṇasya pāke cikīrṣāna syāditi
vācyaṃ tadānīṃ strīyapākatvādirūpeṇaitra brāhmaṇasya cikīṣotpādāt pākatvarūpeṇa tadanutpādāt iti cenna yāme