Vacaspatya 4.1.3

4.1.3

kalpitā kintvananyalabhyakratiṣṭame kāryatvamātre, dharmiṇaḥ
pākāderdhātoraivāpasthitisambhavāt kriyākāryyatānvayasyānvitābhidhānalabhyatvāt tathāca dharmiṇi śaktirnaive kalpanīyā sā
ca kriyānirāsenyeva, na hi kriyāyāḥ kāryyatvāmvayayogyatvena dharmiṇi śaktiḥ kalpayituṃ śakyate tasyādayogratayā
kriyānirāsānantaraṃ tadatirikta eva śaktikalpanaṃ na hi
kriyātiriktākāryāt kāryyamātraṃ laghu tataḥ kriyāpi
śakyaiveti vācyaṃ yato na brūmaḥ kriyātiriktākāryyatvena
śaktiḥ kintvayogyatayā nirāsāyāṃ kriyāyāṃ dharmiṇi śaktikalpanasamaye yatkriyātiriktaṃ tatra śaktiḥ na tu śaktigrahe
kriyātiriktatvapraveśaḥ na hi yadyuktānupapattyā yat kalpyaṃ
tadeva tasya viṣayaḥ evañca kāryatvenāpi tadatirikta eva
śaktikalpanā | nityaniṣedhayorapi tadegropāsanādyānvayayogyaṃ
liṅā'bhidhīyate na tu kāryyatvamātre dharmiṇi bādhakābhāvāt
lacaṇāprasaṅgācca | ghaṭādistu liṅaḥśaktigraheṇa tiraskriyate
na vā puraskriyata upabhayathāpi gauravāt anvitābhidhāna
daśāyāṃ tvayogyatayā tasyāpraveśaḥ| vidhipratyayasya ca tatrāprayogaḥ kevalasya tasyāsādhutvāt dhātusamabhivyāhāre ca
tadarthanānvayabodhajanananiyamena ghaṭādyapratipādakatvāt ataevāprayogādevāprayogo'pūrvvatva vā prayogopādhiriti vadanti | vyathāpratipādyameva ghaṭādidṛṣṭitayā na kāryyatva pravṛttinimittaṃ pratipādyamātravṛttereva tathātvāt anyathā prameyatvameva tathāsviti cet na, yatprakārikā hi pratipattiḥ
padajanyā tadeva tatra pravṛttinimittaṃ phalabalakalpyatvācchakteḥ
natu pratipādyamātravṛttiḥ sākṣāttvādau vyabhicārāt na ca