Vacaspatya 4.1.2
Vācaspatya 4.1.2
- Language
- Sanskrit
4.1.2
padena kriyate, nāpūrvva smṛtagocara iti vācyaṃ ? śaktigrahapadārthasmaraṇaśābdānubhavānāṃ samānaprakārakatānāme ga
hetuhetusadbhāvāvadhāraṇāt lāghavādāvaśyakatvācca | na ca
kacit sahacāramātre yānyapadaprayogeṇa evopapattisambhavā,
gauravāt gopadādapūrlagamanamanubhavaprasaṅgācca, viśiṣṭavaiśiṣṭya
bodhe sarvvatra tathaiva, anyathā pavyaitīyayadbhivyāpakatayā nāvagata
iti katha tadvantyo'numitau | manu sāmānyalakṣaṇayā pratyāsattyā sarvvaeva vyaptāvo vyāptigrahe śaktigrahe da viṣayī
bhavanti kathamanyathā parvvatīyadhūmavyāptāgrahe tasya danumitaḥ ?
iti cet na, yena rūpeṇa vyāptigrahastena rūpeṇa vyāpyacena
vā pakṣadharmatāgraho'numitau kāraṇamastu kinnayā | api ca
sā yadyasti samāpi, nāsti cettatrāpi | kiñca tava darśane
nāstīti sutarāmapūrvvavācyatā kāryyatvena hi rūpeṇāpūrve'pi śaktigrahaviṣayasya padārthasyativiṣayatvañca | nacaiva
mapūrvva sthitiḥ yāgaviṣaya katvāderviśeṣasya kārye liṅaṃ vinānupasthiteḥ yathā parvatauyatvabhānaṃ vahrau, nānumiti vinā
nanu yadi kārye kriyāsādhāraṇe liṅaḥ śaktiḥ kriyā vābodhyeti yogyāpūrvvalābhaḥ tadā nityaniṣedhāpūrvvayoralābhaḥ na hi tatrāyogyatayā kriyā tyaktuṃ śakyate phalāśravaṇāt kalpanāyāśca vaujābhāvāt nacekaca nirṇītaḥ
śāstrārthaḥ paratrāpi tathaiveti nyāyāttatrāpyapūrvvameva liṅartha iti yuktaṃ mahāpūrvvatvena śaktigrahaḥ kintu kāryatvaviśiṣṭe dharmiṇi, kriyā ca tathā bhavatyeva, na ca kāryeṇa
samaṃ kriyāyāstulyarūpatvāpūrvva paryyavasānamabhedasyānvayasyāditi maivaṃ, na hi loke pacetetyādau kārye dharmiṇi śaktiḥ
Linked texts (1)
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit