Vacaspatya 4.1.6
Vācaspatya 4.1.6
- Language
- Sanskrit
4.1.6
śābdabodhe'bhāvasambandhena pratibandhaka'sattvaśaḥ | tādṛśabodhe'pannānaṃ kāraṇībhūta paryyavasito'rthaḥ | pratipattiḥ śakyapratipattiḥ | tadeva taveti tadvṛtti tadeveti yojanā śakyavṛtti tadevetyarthaḥ tathā ca tatpadaśakyavṛttitve sati tatghaṭajanyopasthitipakāratvaṃ tatpadapravṛttinimittatvamiti
lakṣaṇaṃ phalitam | ākṛterapi gopadādijanyapratītau
gavādāṃ ge svasamavāyisamavetatvasambandhena prakāratvāttatrātivyāptivāraṇāya satyantam | ākṛtistu vyāvayavasaṃyogaviśeṣarūpā na gopadaśakyavṛttiḥ samamavāyisamavetatvalakṣaṇaparamparāsambandhasya dṛṣṭyaniyāmakatvāt | dṛṭyaniyāmaka
sambandhena tta na kopi dharmaḥ kutrāpi śakyatāvacchedakaḥ
paśupadāderapi lomavallāṅga lādimamavetatvā dikameva śakyatāvacchedakaṃ na tu samavetatvasambandhe na lomavallā ṅgulādikam
tadādipadāt kadācit paramparāsambandhena kapāḍatvādiprakāreṇa ghaṭādibodhastu janyaeva, ākṛterapi
dravyādipadaśakyavṛttitvāt | tatpadeti na cākṛterapi
kālikyādisambandhena śakyagavādidṛttitvādativyāptistadavastheti vācyaṃ tatpadaśaktitriśeṣyatāvacchedakatāniya mika
sambandhena tatpadaśaktisyaviśeṣyatāvṛttitvasya vivakṣitatvāt sūkṣmasthūpādānāt bhurjodipade parimāṇatvādeḥ,
ghaṭādipade vyakktitvaścāntarajāteḥ śakyatāvacchedakatvavyudāsaḥ | jñānaviṣayaśakyatādipade jñānatvāpi śaktiśakya
viśeṣyatayā jñānatvasya śakyasambaddhacittve'pi na yathokta
sambandhena tadvṛttitvam | nacākāśāderapi ākāśādipada
Linked texts (1)
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit