Viramitrodaya 1.p150.2
Vīramitrodaya 1.p150.2
- Language
- Sanskrit
1.p150.2
calanmāṃso'timāṃsaśca sthūlamāṃsaḥ śirātataḥ || sa vai durantako nāma samudramapi śoṣayet | yena kena cidannena śarīraṃ yasya varddhate || sa vai dundubhako nāma sarvakalyāṇavarjitaḥ | apatyaṃ vyañjanaṃ vidyā vijñānaṃ dharmasañcayaḥ || pūrve vayasi varttante sarveṣāmalpajīvinām | vyañjanaṃ śmaśruprabhṛti | atimedhātikīrttiśca vikramo'timukhāni ca | tathā jarā prasūtiśca lakṣaṇāni gatāyuṣaḥ || yathā sukhaṃ tathā śīlaṃ yathā varṇastathā dhanam | yathā gandhastathā sattvaṃ vinayaśca tathā dhruvam || yathā''cārastathā śaucaṃ kīrtirbhavati karmaṇām | yathā māṃsaṃ tathā saukhyaṃ vinayaśca tathā dhruvam || nirghṛṇo dveṣyasantuṣṭaḥ krodhano nityaśaṅkitaḥ | parabhāgyopatāpī ca paḍete nityaduḥkhitāḥ || atidīrghātihrasveṣu atisthūlakṛśeṣu ca | atikṛṣṇātigaureṣu sadā satyaṃ na vidyate || iti | varāhasaṃhitāyām, śrāntasya yānamaśanaṃ ca bubhukṣitasya pānaṃ ca tṛṭparigatasya bhayeṣu rakṣā | etāni yasya puruṣasya bhavanti kāle dhanyaṃ vadanti khalu taṃ naralakṣaṇajñāḥ || iti | prayogapārijāte, uroviśālo dhanadhānyabhogī śiroviśālo nṛpapuṅgavaḥ syāt | kaṭīviśālo bahuputrabhogī viśālapādastu dhanī sukhī syāt || atimedho'tikīrttiśca vikramī ca sukhī tathā | atisnigdhā ca dṛṣṭiḥ syāt sa naro'lpāyuṣo bhavet || atikṛṣṇamatiśvetamatiraktaṃ tathaiva ca | itthaṃvarṇo naro rogī samudrasya vaco yathā || vivekavilāse, sāttvikaḥ sukṛtī dātā rājaso viṣayī bhramī | tāmasaḥ pātakī lolaḥ sāttviko'mīṣu sattamaḥ || iti | sāmudratilake, śubhalakṣaṇamaṅgebhyaḥ saundaryeṇādhikaṃ mukhaṃ yasya |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit