Viramitrodaya 1.p177
Vīramitrodaya 1.p177
- Language
- Sanskrit
1.p177
āpādatalamārabhya yāvanmauli tvahaṃ kramāt | śubhāśubhāni vakṣyāmi lakṣaṇāni mune śṛṇu || ādau pādatale rekhā tato'ṅguṣṭhāṅgulīnakhāḥ | pṛṣṭhaṃ gulphadvayaṃ pārṣṇī jaṅghā romāṇi jānunī || ūrū kaṭinitambasphigyugmaṃ jaghanavastike | nābhiḥ kukṣidvayaṃ pārśvodaramadhyavalitrayam || romālī hṛdayaṃ vakṣo vakṣojadvayacūcukam | jatruskandhāṃsakakṣādormaṇibandhakaradvayam || pāṇipṛṣṭhaṃ pādatalaṃ rekhāṅguṣṭhāṅgulīnakhāḥ | pṛṣṭhaṃ kṛkāṭikā kaṇṭhacibukaṃ ca hanudvayam || kapolau vakramadharottaroṣṭhadvijajihvikāḥ | ghaṇṭikā tālu hasitaṃ nāsikā kṣutamakṣiṇī || pakṣmabhrūkarṇabhālāni maulisīmantamaulikāḥ | ṣaṣṭiḥ ṣaḍuttarā yoṣidaṅgalakṣaṇasaṃhatiḥ || iti | atra yadyapi skānde kāśīkhaṇḍe pādalakṣaṇaṃ pṛthak noktam | tathāpi garuḍapurāṇādiṣu pādalakṣaṇasya pṛthaguktatvāvucyate | bhaviṣyapurāṇe, pratiṣṭhitatalāḥ samyagraktāmbhojasamatviṣaḥ | tādṛśāścaraṇā dhanyā yoṣitāṃ bhogavarddhanāḥ || pratiṣṭhitatalāḥ samyak saṃlagnabhūbhāgapādādhastalāḥ | karālairatinirmāṃsai rūkṣairatha śirātataiḥ || dāridryaṃ durbhāgyatvaṃ ca prāpnuvanti na saṃśayaḥ || iti | karālo bhayaṅkaraḥ | garuḍapurāṇe, yasyāḥ snigdhau samau pādau tanutāmranakhau tathā | śliṣṭāṅgulī connatāgrau tāṃ prāpya nṛpatirbhavet || nigūḍhagulphopacitau padmakāntitalau śubhau | asvedanau mṛdutalau matsyāṅkuśayavāṅkitau || vajrābjahalacihnau ca dāsyāḥ pādau tato'nyathā | iti | halaṃ lāṅgalam | viṣṇudharmottare, samagrabhūspṛśau yasyāścaraṇau kamalopamau | iti | sā praśastetyanuṣaṅgaḥ | varāhasaṃhitāyām, snigdhonnatāgratanutāmranakhau kumāryāḥ pādau samopacitacārunigūḍhagulphau | śliṣṭāṅgulī kamalakāntitalau ca yasyāstāmudvahedyadi bhuvo'dhipatitvamicchet || matsyāṅkuśābjayavavajrahalāsicihnā— vasvedanau mṛdutalau caraṇau praśastau | iti | iti pādalakṣaṇam | atha pādatalalakṣaṇam | skānde kāśīkhaṇḍe, strīṇāṃ pādataṃlaṃ snigdhaṃ māṃsalaṃ mṛdulaṃ samam | asvedamuṣṇamaruṇaṃ bahubhogocitaṃ smṛtam || rūkṣaṃ vivarṇaṃ paruṣaṃ khaṇḍitaṃ pratibimbakam | śūrpākāraṃ viśuṣkaṃ ca duḥkhadaurbhāgyasūcakam || iti | sāmudratilake, asitaṃ daurbhāgyāya śvetaṃ duḥkhāya yoṣitām | śūrpākṛtibhiścaityaḥ kuṭilaiḥ syurdurbhāgāścaraṇatalaiḥ || iti | yoṣā strī | iti pādatalalakṣaṇam | atha pādarekhālakṣaṇam | jaganmohane samudraḥ, yasyāḥ pādatale rekhā tarjantyāṃ suprakāśate | bharttāraṃ labhate śīghraṃ priyā bhartuśca jāyate || cakraṃ padmaṃ dhvajaṃ chatraṃ svastikaṃ vardhamānakam | yāsāṃ pāde ca dṛśyante jñeyāstā rājayoṣitaḥ || padmaṃ mālāṅkuśaṃ chatraṃ nandyāvarttaḥ pradakṣiṇam | pāṇipādeṣu dṛśyante rājñīṃ vadanti tāṃ budhāḥ || iti | skānde kāśīkhaṇḍe, cakrasvastikaśaṅkhābjadhvajamīnātapatravat | yasyā pādatale rekhā sā bhavetkṣitipāṅganā
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (14)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bṛhatsaṃhitā (another edition) — Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Kāśīpurāṇa — Sanskrit
- Jyotiṣatattvaprakāśa — Lakṣmīkānta Kanyāla Jyotiṣācārya, Sanskrit
- Nītikalpataru — Kṣemendra, Sanskrit
- Gṛhastharatnākara — Caṇḍeśvara, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Avayavalakṣaṇaśāstra — Samudra, Sanskrit
- Kāśīkhaṇḍa — Śivadāsa, Sanskrit
- Saṃskārasāra — Dalapatirāja, Sanskrit
- Sāmudrika (Garga) — Garga, Sanskrit
- Aṅgavidyā — Nārada, Sanskrit