Viramitrodaya 1.p176
Vīramitrodaya 1.p176
- Language
- Sanskrit
1.p176
veva tyāga iti siddhānta ityāstāṃ tāvat prasaktānuprasaktacintayeti | atra lakṣaṇaparīkṣāyāścāvaśyakatvamāhabaudhāyanaḥ, varjayetsarvathā bhūṣaṇṇaraśubhā lakṣaṇaiśca yāḥ | bharturāyurraharantyetā ālasyādaparīkṣitāḥ || iti | vivekvilāse'pi, nāparīkṣya spṛśetkanyāmavijñātāṃ kadācana | nighnanti yena yogaistāḥ kadāciddakṣanirmitaiḥ || iti | uktaśusubhlakṣaṇānvitakanyāpariṇayane viśeṣaphalamapi śrūyate | bhaviṣye, īdṛglakṣaṇasampannāṃ kanyāmudvahate tu yaḥ | ṛddhirvṛddhistathā kīrttiranutiṣṭhati niścalā || iti | skānde kāśīkhaṇḍe'pi, lakṣaṇāni parīkṣyādau tataḥ kanyāṃ samudvahet | sulakṣaṇā sadācārā patyurāyurhi varddhayet || sulakṣaṇaiḥ sucaritairapi mandāyuṣaṃ patim | dīrghāyuṣaṃ prakurvanti pramadāḥ pramadāspadam || ataḥ sulakṣaṇā yoṣāḥ pariṇeyā vicakṣaṇaiḥ | iti | sadā gṛhī sukhaṃ bhuṅkte strīlakṣaṇavatī yadi | ataḥ sukhasamṛddhyarthamādau lakṣaṇamīkṣayet || tacca lakṣaṇamaṣṭavidhaṃ vīkṣeta | tathā caskānde kāśīkhaṇḍe, vapurāvarttagandhāśca chāyā sattvaṃ svaro gatiḥ | varṇaścetyaṣṭadhā proktā budhairlakṣaṇabhūmikā || lakṣaṇabhūmikā lakṣaṇāvalokanasthānam | vapuḥ śarīram | tasya lakṣaṇaṃ tu āpādatalaṃkeśāntaṃ vakṣyate | caraṇatala-tadrekhāṅguṣṭhāṃguli-tannakha-tatpṛṣṭha-gulpha-pārṣṇi-jaṅghā-roma-jānūrukaṭi-nitamba-sphik-bhaga-jaghana-vasti-nābhi-kukṣi-pārśvodara-madhya-valitraya-romāvalī-hṛdaya-vakṣaḥ-stanacū-cuka-jatruskandhāṃsa-kakṣā-bāhu-maṇibandha-kara-tatpṛṣṭha-tattadre-khāṅguṣṭhāṅgulī-nakha-pṛṣṭha-kṛkāṭikā-kaṇṭha-cibuka-hanu-kapola-vadanādharottaroṣṭha-danta-jihvā-ghaṇṭikā-tālu-hasita-nāsā-kṣuta-nayana-pakṣma-bhrū-karṇa-bhāla-mauli-sīmanta-keśakrameṇa | ayameva ca kramaḥ skānde kāśīkhaṇḍe skandenoktaḥ
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (7)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Puruṣārthasudhānidhi — Sāyaṇācārya, Sanskrit
- Vivekavilāsa (Jinadatta) — Jinadatta, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Kāśīkhaṇḍa — Śivadāsa, Sanskrit
- Sāmudrika (Garga) — Garga, Sanskrit
- Aṅgavidyā — Nārada, Sanskrit