Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 1.p299

Vīramitrodaya 1.p299

Language
Sanskrit

1.p299

ārādhanāsu sarvāsu suptavacca viceṣṭate || kathāsu doṣān kṣipati vākyacchedaṃ karotyatha | lakṣyate vimukhaścaiva guṇasaṅkīrttane kṛte || dṛṣṭiṃ kṣipatyathānyatra kriyamāṇe ca karmaṇi | viraktalakṣaṇaṃ hyetat śṛṇu raktasya lakṣaṇam || dṛṣṭvā prasanno bhavati vākyaṃ gṛhṇāti cādarāt | kuśalādiparipaśnaṃ samprayacchati cā''sanam || vivakti darśane cāsya rahasyaṃ na ca śaṅkate | jāyate hṛṣṭavadanaḥ śrutvā tasya tu saṅkathām || apriyāṇyapi vākyāni taduktānyabhinandate | upāyanaṃ ca gṛhṇāti stokamapyādarāttathā || kathāntare smarati ca prahṛṣṭavadanastathā | iti raktasya karttavyā sevā bhṛgukulodvaha || āpatsu na tyajetpūrvaṃ viraktamapi sevinam | mitraṃ na cāpatsu tathā ca bhṛtyaṃ tyajanti ye nirguṇamaprameyam | prāyo viśeṣeṇa ca te vrajanti surendradhāma suravṛndajuṣṭam || iti | iti rājasevakalakṣaṇam | atha sandhivigrahikalakṣaṇam | viṣṇudharmottare, ṣāḍguṇyavidhitattvajño deśabhāṣāviśāradaḥ | sandhivigrahikaḥ kāryo rājñā nayaviśāradaḥ || iti | iti sandhivigrahikalakṣaṇam | atha yuddhakartṛpuruṣalakṣaṇam | mahābhārate, yudhiṣṭhira uvāca | kiṃśīlāḥ kiṃsamācārāḥ kathaṃrūpāśca bhārata | kiṃsabhāhāḥ kathaṃśastrā janāḥ syuḥ saṃyuge nṛpa || bhīṣma uvāca | yathācaritamevātra śastraṃ patraṃ vidhīyate | ācaran vīrapuruṣastathā dharmeṣu varttate || gandhārāḥ sindhusauvīrāḥ nakharaprāsayodhinaḥ | abhīravaḥ subalinastadvalaṃ sarvapāragam || sarvaśāstreṣu kuśalāḥ satyavanto hyuśīnarāḥ | prācyā mātaṅgayuddheṣu kuśalāḥ kūṭayodhinaḥ || tathā yavanakāmbojā mathurābhimatāśca ye | ete niyuddhakuśalā dakṣiṇā asipāṇayaḥ || sarvatra śūrā jāyante mahāsattvā mahābalāḥ | prāya evaṃ samuddiṣṭā lakṣaṇāni tu me śṛṇu || siṃhaśārdūlavāṅmātrā siṃhaśārdūlagāminaḥ | pārāvatakaliṅgākṣāḥ sarve śūrāḥ pramāthinaḥ || mṛgasvarā dvīpinetrā ṛṣabhākṣā manasvinaḥ

Commentaries (2)

Linked texts (6)