Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 1.p317.2

Vīramitrodaya 1.p317.2

Language
Sanskrit

1.p317.2

kheṭagrāmādikānāṃ ca pramāṇaṃ tena kārayet | āyavyayādikaṃ proktadaṇḍenaiva samācaret || vakṣye vistāramāyāmaṃ nīcaṃ madhyamamuttamam | kheṭādīnāṃ ca sarveṣāṃ pratyekaṃ trividhaṃ yathā || nīcaṃ grāmaṃ catuḥṣaṣṭyā madhyamaṃ dviguṇaistathā | uttamaṃ triguṇairdaṇḍaiḥ kuryāddīrghaṃ ca vistṛtam || śatadvayena daṇḍānāṃ ṣaṭpañcāśadyutena ca | kurvīta kheṭakaṃ hīnaṃ madhyamaṃ cocyate'dhunā || śatatrayeṇa viṃśatyā daṇḍānāṃ sahitena ca | tribhiḥ śataiḥ sahāśītyā caturbhiḥ kheṭamuttamam || grāmasya cāgrahārasya viprādīnāṃ ca saṅkhyayā | nyūnādhikyaprabhedena vistārāyāmanirṇayaḥ || kubjasyāpi tathā proktaṃ durgasyātha nigadyate | durgasya vistāra āyāmaśva durgalakṣaṇe draṣṭavyaḥ | pattanasyātha vakṣyāmi lakṣaṇaṃ tantracoditam | catvāriṃśatsamāyuktairaṣṭayuktaiścatuḥśataiḥ || daṇḍānāṃ pattanaṃ nīcaṃ kuryāddīrghaṃ ca vistṛtam | sadvādaśaiḥ śataiḥ kuryātpañcabhirmadhyapattanam || ṣaṭsaptatisamāyuktairuttamaṃ pañcabhiḥ śataiḥ | evaṃ pattanamākhyātaṃ rājadhānīti kathyate || sārdhadvātriṃśatā kuryāddaṇḍānāmaṣṭabhiḥ śataiḥ | vistṛtāmāyatāṃ hīnāṃ rājadhānīṃ vicakṣaṇaḥ || ṣaḍaśītiyutaiḥ kuryānmadhyamāṃ cāṣṭabhiḥ śataiḥ | daṇḍānāmāyatāṃ tajjño rājadhānīṃ ca vistṛtām || daṇḍānāmuttamāṃ kuryāt ṣaṣṭyā ca navabhiḥ śataiḥ | evaṃ dairghyaṃ ca vistāro grāmādīnāṃ ca kīrttitaḥ || grāmāgrahārayoścātha viprasaṅkhyā nigadyate | ekādidaśaviprāntaṃ grāmaṃ kṣudrādhamaṃ viduḥ || dvādaśabrāhmaṇopetaṃ vipraiḥ ṣoḍaśabhiryutam | caturviṃśativiprāntaṃ kṣudragrāmaṃ prakalpayet ||

Commentaries (2)

Linked texts (1)