Viramitrodaya 1.p375
Vīramitrodaya 1.p375
- Language
- Sanskrit
1.p375
. iha— tathā rakṣennṛpo rāṣṭraṃ hanyācca paripanthinaḥ | iti manuvacanena rājñā sarvopāyai rāṣṭrarakṣā kāryetyuktam | sā ca rāṣṭrapīḍākaraśatruhananamantareṇāśakyeti śatruhananaṃ karttavyamityavagamyate | tatra yadyapi anekagajavājipadātirathādibhiḥ sametā pṛthulā senāsti, tathāpi śastrairvinā śatruvadhaḥ karttuṃ na śakyate | ataḥ śatruvadhārthaṃ svaśarīrasaṃrakṣaṇārthaṃ ca yudhi rājñā tatsahāyaiśca nānāyudhāni dhāryāṇi | tāni ca kriṃlakṣaṇopetānītyatastallakṣaṇānyucyante | tatrādau cāpalakṣaṇamucyate— viṣṇudharmottare, puṣkara uvāca | dhanurdravyatrayaṃ lohaṃ śṛṅgaṃ dāru ca bhārgava | jyādravyatritayaṃ carma vaṃśabhaṅgāstvacastathā || vaṃśabhaṅgaḥ tvaksahito vaṃśakhaṇḍaḥ | vaṃśatvagvaṃśacāpaṃ tu karttavyaṃ bhṛgunanda | anyeṣu rāma cāpeṣu śeṣadravyamayaṃ bhavet || pramāṇaṃ nātra nirdiṣṭaṃ cāpayoḥ śārṅgalohayoḥ | dārucāpapramāṇaṃ tu śreṣṭhaṃ hastacatuṣṭayam || tadarthasamahīne tu prokte madhyakanīyasī | tadardhasamahīne, tasya caturhastaparimitadhanuṣaḥ ardhahīnamardhahastahīnaṃ sārdhahastatrayamitaṃ dhanuḥ madhyamam, samahīnaṃ sārdhatrihastadhanuṣaḥ ardhahastahīnaṃ hastatrayamitaṃ dhanuḥ kaniṣṭhaṃ proktamityarthaḥ| muṣṭigrāhyāṇi vṛttāni madhye sarvāṇi kārayet || svalpā koṭistu vārkṣāṇāṃ śārṅgalohamaye dvija | kāminībhrūlatākārā koṭiḥ kāryā susaṃskṛtā
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (4)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Rājanītiratnākara — Caṇḍeśvara Ṭhakkura, Sanskrit