Viramitrodaya 1.p4.8
Vīramitrodaya 1.p4.8
- Language
- Sanskrit
1.p4.8
yasya cāyurlekhā anāmikāṅgulimūlādūrdhvā yāti sa dharmarato jñeyaḥ | tathā casāmudratilake, āyurlekhānāmaṅgulimūlāntargatā bhavedūrdhvā | yasya vyaktā rekhā sa dharmanirataḥ saṃtatam || iti | strīṇāṃ tubhaviṣyapurāṇe, yasyāḥ kaniṣṭhikāmūlādrekhā prāptā pradeśinīm | śatamāyurbhavettasyā hīnāyā hīnatā kramāt || iti | pradeśinīṃ prāptā pradeśinīmūlasamīpagatā | hīnatākramastu pūrvavadatrāpi kalpanīyaḥ | varāhasaṃhitāyām, kaniṣṭhikāmūlabhavā gatā yā pradeśinīmadhyamikāntarālam | karoti rekhā paramāyureṣa pramāṇahīnā tu tadūnamāyuḥ || iti | paramāyurvyākhyātam | utpale samudraḥ, kaniṣṭhāmūlasambhūtā gatā madhyamikāntaram | pradeśinyāśca sā rekhā yasyāḥ sā dīrghajīvinī || iti | atrāyurlekhāyāṃ yāvantaḥ chedāstāvanto'pamṛtyavo jñeyāḥ | taduktam – sāmudratilake, yāvanmātrāśchedā jīvitarekhāsthitā bhavanti nṛṇām | apamṛtyavo'pi tāvanmātrā niyataṃ parijñeyāḥ || pallavitāyāṃ kleśaḥ chinnāyāṃ jīvitasya sandehaḥ | viṣamāyāṃ dhananāśaḥ paruṣāyāṃ karśanaṃ tasyām || iti | viṣamā vakrā | paruṣā rūkṣā| atroparyyuparicchede rogaḥ | adhaśchede śastrabhītiḥ| tattacchedānuguṇo daśāriṣṭavadapamṛtyustarupātaḥ śastrabhītirūnāṃ gatā vā nirheiyeti sampradāyaḥ| daśāriṣṭaṃ nāma jñātāyuṣa āyurlekhāyāśca daśa bhāgāḥ kalpanīyāḥ | tatra yasmin rekhābhāge rekhācchedastaṃdāyurdaśābhāge duṣṭaṃ phalamiti kalpanīyam| athāyurjñānopāyāntaramuktam— nāradīyasaṃhitāyām, anāmikāparva yadā vilaṅghyate kaniṣṭhikāgreṇa śataṃ sa jīvati | same tvaśītiṃ viṣame tu saptatiṃ parvārdhahīne khalu ṣaṣṭimādiśet || iti |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit