Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 1.p4.7

Vīramitrodaya 1.p4.7

Language
Sanskrit

1.p4.7

tathā ca samudraḥ, kaniṣṭhārtarjanīṃ yāvat rekhā bhavati cākṣatā | viṃśatyabdādhikaśataṃ naro jīvatyanāmayam || iti | nanu śatāyurvai puruṣa itiśrutyā śatāyurevoktam, kathamatrādhikāyuḥkathanamiti | ucyate | śatādhikasyāpi śravaṇāt | tathā ca śrutiḥ, sāgraṃ varṣaśataṃ jīveti | sāgraṃ sapādaśatam | purāṇādiṣvapi jīvedvarṣaśataṃ sāgramityādi | madhyamāntagatajīvitarekhayā aśītyāyurjñeyam | tathā ca prayogapārijāte— samudraḥ, kaniṣṭhāṅgulideśāttu rekhā gacchati madhyamam | avicchinnā tu rekhā syādaśītyasyurvinirdiśet || iti | āyurlekhāyāḥ anāmikāmāntādhikye ṣaṣṭyāyurjñeyam | tathā ca garuḍapurāṇe, kaniṣṭhikāṃ samāśritya madhyamāyāṃ hyanāgatā | ṣaṣṭivarṣāyuṣaṃ kuryādāyurlekhā tu mānavam || iti | varāhasaṃhitāyām, rekhāḥ pradeśinīgāḥ śatāyuṣāṃ kalpanīyāḥ | nyūnābhiḥ chinnābhirdumapatanamiti | rekhāḥ kaniṣṭhāmūlotthāḥ | pradeśinīgāḥ pradeśinīprāntagatāḥ śatāyuṣāṃ jñeyāḥ | ito nyūnagābhirlekhābhirnyūnamāyuḥkalpanīyam | tadyathāṃ, tarjjanīprāntātkiñcinnyūnatve navatyāyuḥ, tato'pi kiñcinnyūnatve aśītyāyuḥ, madhyamānte pañcasaptatyāyuḥ, tato'pi kiñcinnyūnatve saptatyāyurityādi kalpanīyam | tathā ca vivekavilāse, ullaṅghyante ca yāvantyo'ṅgulayo jīvitarekhayā | pañcaviṃśatayo jñeyāstāvantyaḥ śaradāṃ budhaiḥ || iti | purāṇādyavisaṃvādyativiśvasanīyam | durlabharājaviracitasāmudratilake, puṃsāmārdhurbhāgaṃ pratyekaṃ pañcaviṃśatiḥ śaracontents puṃsāmārdhurbhāgaṃ pratyekaṃ pañcaviṃśatiḥ śaraśām | kalpyā kaniṣṭhikāṅṅgulimūlādiha tarjanīparataḥ || iti |

Commentaries (2)

Linked texts (1)