Viramitrodaya 7.p53.4

7.p53.4

ūrddhakṣepastu dantābhyāmullekha iti saṃjñitaḥ || tiryagūrdhvakṛtakṣepaḥ parilekho 'bhidhīyate | ubhayoḥ pārśvayoścaiva dantaghātastu karttarī || talaghātastu dantādhaḥ kriyate yo mukhena vā | pārśvaghātaḥ sa vijñeyo yaḥ sthūlena prayujyate || ārāghātastu vijñeyaḥ sammukho yastu lakṣyate | mukhe viṣāṇaghātānāṃ pratimānāṅgadārakaḥ | pratīkṣya pratighātastu dantenaikena yo bhavet || karamadhyapradeśe tu sūcīghātaḥ sa ucyate | anyonyadantasaṅghaṭṭajanitastāḍito mataḥ || sandhitastu sa vijñeya uparyupari yo bhavet | eteṣāṃ ca samāyoge yo bhavenmiśralakṣaṇaḥ || dantaghātastu nāgānāṃ garhitaḥ so'bhidhīyate | parivṛtya gajo vegātpārśvayoḥ kurute dṛḍham | dantaghātaṃ dvipasthāya parivṛttaḥ sa ucyate || ārdradrumakṛte stambhe śucau deśe saropite | nirjane prāṅmukhaṃ kṛtvā nāgaṃ baddhā samāhitaḥ || dṛḍhāsano dṛḍhakarmā savyāsavyorupīḍanāt | aṅkuśollekhanācāpi dantaghātān prayojayet || evaṃ saṃsaktadantastu stambhahaḥ kriyate gajaḥ | ṭaukayā ca kṛtotsāho parivṛtya punaḥ punaḥ || evamabhyastaghātasya kuñjarasya mahāraṇe | madaklinnakapolasya pratirokaṃ karoti kaḥ || iti | atra viśeṣaḥ | dviṣyādhamasattvānāṃ lakṣaṇamatha sāmprataṃ vakṣye | nihatadvipadacatuṣpadakuṇapānna spṛśati yo na gṛhṇāti || na ca jighrati mūtrādīn sa vāraṇo divyasattvastu | hatvā ca yo'tti māṃsaṃ sattvānāṃ sarvagataṃ ca lobhena || jighrati mūtrapurīṣān piśācasattvaḥ sa vijñeyaḥ | evaṃ sattvaparīkṣā kriyate naranātha vāraṇendrāṇām || iti | iti sattvaparīkṣā | athānūkalakṣaṇam |