Viramitrodaya 8.p9.1
Vīramitrodaya 8.p9.1
- Language
- Sanskrit
8.p9.1
prāyaśaḥ suprasannākṣāḥ sānunādā mahāsvanāḥ | pānamālyasugandhāste na ca nirhāragandhinaḥ || 'suptapramādinaḥ śāntā jñeyā hi badhirā hayāḥ | brāhmaṇyāṃ tu yadā vaiśyo janayenmāgadhastu saḥ || bhārakṣamāḥ sattvahīnā mṛjāhīnā na heṣaṇāḥ | anavasthitaśīlāśca na jugupsanti kasya cit || suprajñāhīnasadṛśāścaṇḍavegā hyanirvṛtāḥ | nirvarṇavarṇāḥ prāyeṇa paiśācaṃ sattvamāsthitāḥ || pāpābhijaninaḥ krūrā vasākuṇapagandhinaḥ | anācārapravaṇāśca māgadhā dīnadarśinaḥ || brāhmaṇyāṃ tu yadāśvāyāṃ śūdra utpādayetsutam | sa cāṇḍāla iti jñeyaḥ pāpābhijanagocaraḥ || nābhijānanti karmāṇi pramattāḥ kharaniḥsvanāḥ | rūkṣabhinnanakhāḥ krūrā apraśastā durāsadaḥ || upadgdhāḥ praśastaistu vyañjanāvarttalakṣaṇaiḥ | puṣpaiḥ puṇḍraiśca vividhairninditaiḥ parimaṇḍitāḥ || puṣpaiḥ śarīroparitanabindubhiḥ | puṇḍraistilakaiḥ | purīṣaṃ mūtramutkṛṣṭaṃ khādanti na jugupsitāḥ || bhinnāgāreṣvaśuciṣu śūnyāgāreṣu modanāḥ | śṛgālavṛkavarṇāśca dhūmavarṇā vivarṇinaḥ || krūrasvarā yūpagandhāḥ priyamāṃsasuraudanāḥ | piśācarakṣobhijanāścāṇḍālāśca durāsadaḥ || ebhirvyañjanaliṅgaistu cāturvarṇyaṃ vinirṇayet || iti | kilhaṇakṛtasārasamuccaye, śilānvito bhārasahaḥ sugandhaḥ śuddhaikavarṇaḥ sumanoharaśca | gambhīraheṣaḥ śucisattvayukto grāsāturo brāhmaṇajātiraśvaḥ || śūraḥ sutīkṣṇastvabhimānayuktaḥ krodhānvito vātabhavaḥ suheṣī | sudīrghakāyaḥ sulaghukramaḥ syāt sa kṣatriyo'śvo dyutisattvayuktaḥ || meghapriyo mānavivarjitaśca kṣudvedanābhārasahaḥ susattvaḥ | vegānvitaḥ śauryakulābhimānī piṅgekṣaṇo vaiśyahayaḥ pradiṣṭaḥ |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit