Viramitrodaya 9.p66

9.p66

tatra tāvat śālagrāmaśilācakraṃ pūjanīyaṃ sadā dvijaiḥ | śālagrāmaśilāpūjāṃ vinā yo'śnāti kiñcana || sa cāṇḍālādiviṣṭhāyāmākalpaṃ jāyate kamiḥ | ityādivacanaiḥ śālagrāmaśilāpūjāyā nityatvābhidhānāt , lāñchanairvividhākārairlāñchitaṃ yacca dṛśyate | cakrāṅkitaṃ hareścāpi śālagrāmasya lakṣaṇam || yathāyogyaṃ vicāryaiva grahītavyaṃ prayatnataḥ | ityādivacanaiḥ sulakṣaṇānāmeva śālagrāmaśīlāmūrttīnāṃ pūjyatvavidhānāt , baddhacakrātha vā yā syādbhagacakrā tvadhomukhī | pūjayedyaḥ pramādena duḥkhameva labheta saḥ || śeṣā tu garhitā proktā tāṃ gṛhī tu na pūjayet | ityādivacanaistu durlakṣaṇamūrtīnāṃ duḥkhadātṛtvena heyatvātsulakṣaṇā eva śālagrāmaśīlāmūrtayaḥ pūjyāḥ| tatra kāni sulakṣaṇāni kāni durlakṣaṇānīti śālagrāmalakṣaṇānyucyante | tatrādau śālagrāmapadaṃ vicāryate | kecit śālagrāma ityatra tālavyaṃ śakāraṃ paṭhanti, kecicca dantyasakāram, tatra kiṃ yuktamiti | bārāhapurāṇe, mayā devaprasādena śrutaṃ mandāravarṇanam | mandārātparamaṃ sthānaṃ viṣṇostadvaktumarhasi || iti dharaṇyā pṛṣṭe varāha uvāca | śṛṇu tattvena me devi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi | kathayiṣyāmi te guhyaṃ śālagrāmamiti smṛtam || ityupakramya śālagrāmatīrthasya tatra vidyamānānāṃ gaṇḍakyādinadīnāṃ someśādiliṅgānāṃ ca utpattipraśaṃsāmuktvāsālaṅkāyanako'pyāśu kṣetre tasmin pare mama | śālagrāme mahattīvramāsthitaḥ paramaṃ tapaḥ || ityādinā kaścitsālaṅkāyananāmā muniḥ śālagrāmatīrthe mamārādhanaṃ kurvan mahattapaścakāra iti varāharūpī viṣṇurdharāṃ pratyuktavāniti pūrvakathāsambandhaḥ | tataḥbhagavandevadeveśa sālaṅkāyanako muniḥ | kiṃ cakāra tapaḥ kurvan tava kṣetre vimuktide || iti punardharaṇyā pṛṣṭe varāha uvāca | atha dīrgheṇa kālena sa ṛṣiḥ śaṃsitavrataḥ | tapyamāno yathānyāyamapaśyacchālamuttamam || abhinnamatulacchāyaṃ viśālaṃ puṣpitaṃ tathā | manojñaṃ ca sugandhaṃ ca devānāmāpa durlabham || ṛṣirjñānapariśrāntaḥ sālaṅkāyanako'dbhutam | paśyate ca punaḥ śālaṃ śubhānāṃ śubhadarśanam || tato dṛṣṭvā mahāśālaṃ pariśrānto mahāmuniḥ | viśrāmaṃ kurute tatra draṣṭukāmo'tha māṃ muniḥ || śālasya tasya pūrveṇa sthitaḥ paścānmukho muniḥ | māyayā mama mūḍhātmā śakto draṣṭuṃ na māmabhūt || tataḥ pūrveṇa pārśveṇa tasya śālasya sundari | vaiśākhamāsadvādaśyāṃ maddarśanamupāgataḥ || dṛṣṭvā māṃ tatra sa munistapasvī śaṃsitavrataḥ | tuṣṭāva vaidikaiḥ sūktaiḥ praṇamya ca punaḥ punaḥ || tato'haṃ stūyamāno vai ṛṣimugrahayena sundari