Brihajjataka 10.1.2

10.1.2

'tu'śabdenāśubhatvaṃ sūcitam | 'kanyaiva duṣṭā' iti | kanyāśabdena prajātitvaṃ uktam| 'duṣṭā' guṇahīnā; 'vrajatīha dāsyaṃ' bahujanavidheyā duśśīlā, preṣyā ca| 'sādhvī' pativratā, putrapatī patyudārā ca, ‘samāyā' māyāsahitā, malinācārālapasutā ca, 'kucaritrayuktā' jārapriyā| 'bhūmyātmajarkṣe' meṣavṛścikayorityarthaḥ | ‘vakrārkijīvendujabhārgavāṇāṃ’ triṃśāṃśakeṣu kramāt etāni phalānyuktāni| tatra vakrādikramoktyā vṛścikarāśau vyutkrameṇa etāni phalāni vaktavyāni iti siddhaṃ bhavati | śāstrāntare - ‘bhaumarkṣe bhaumāṃśe kanyā mṛtasūtikā guṇairhīnā| mandāṃśe sā preṣyā duśśīlā bahuvidhā vanitā || putravatī jīvāṃśe bahuvyayārtā patipriyā kanyā| saumyāṃśe māyāvī malinācārālapasutā syāt || kanyājananī kanyā śukrāṃśe jārabhogasantuṣṭā' | iti | 'duṣṭā punarbhūḥ' iti | duṣṭā vigrahavaśāt patidveṣyā | 'punarbhūḥ' dvirūḍhā mṛtaprajā rogayuktā ca| 'suguṇā' rūpeṇa bhartṛputraiśca suguṇā| 'kalājñā' kāvyakalāgeyāditatparā| tasmāt kucaritrā ca| 'khyātiguṇaiḥ' bhogavatī jagatprasiddhā ca| 'syāt kāpatī'tyādi phalam| 'baudhe' budharāśau 'kāpaṭī' svacchandā naṣṭaprajā | 'klībasamā' patihīnā daridrā ca| ‘satī' pativratā ca, 'ca'śabdenālpā ratiḥ | 'guṇāḍhyā' śilpādikuśalā| 'pravikīrṇakāmā' niṣphalakāmā vandhyetyarthaḥ | mṛtaprajā vā strīṣu duṣṭaratā iti| tathā coktaṃ anyatra - 'sitabhavane bhaumāṃśe duṣṭā kalahapriyā patidveṣyā| mandāṃśe ca punarbhūrmṛtaprajā rogasaṃyutā nityam || rūpānvitā guṇāḍhyā jīvāṃśe bhartṛputrasampannā| kucaritrā saumyāṃśe kāvyakalāgeyavādyasantuṣṭā ||