Pramāṇa · Search · About · API

Brihajjataka 10.1.1

Daśādhyāyī 10.1.1

Language
Sanskrit

10.1.1

atha karmājīvādhyāya ucyate 'arthāpti'riti| divākare daśamagate pitṛpakṣāt, candre mātṛpakṣāt, kuje sapatnapakṣāt, budhe mitrapakṣāt, gurau bhrātṛpakṣāt, śukre bhāryāpakṣāt, śanau bhṛtyapakṣāt, arthāptirityanvayaḥ| 'strī'śabdena bhāryā vivakṣitā| bhāryāvaśāt guṇadoṣāḥ bhavanti| puruṣasya bhāryāparigrahaṇavaśāt guṇadoṣāḥ bhavanti| 'ardhaṃ bhāryā śarīrasya' ityādyuktatvāt| bhāryājanmakālavaśāt puruṣasya guṇadoṣāścintyāḥ| tadarthaṃ strījātakoktiḥ 'yadyat phalaṃ narabhave kṣamamaṅganānāṃ' iti 'kṣamaṃ' yogyaṃ strīṇāṃ vācyam| tathā ca svalpajātake - 'puṃjanmaphalaṃ yadyat ghaṭate na strīṣu tatpatiṣu tattāsām| vaktavyaṃ rājyādyaṃ vṛṣaṇavināśanādi vā pāpam' || iti|| 'akṣamaṃ patiṣu vadet' ityuktasyāyamarthaḥ| 'tāsāṃ tu' śabdo'tra viśeṣavācī| nidhanena patimaraṇaṃ, lagnacandrābhyāṃ śarīraṃ, saptamena saubhāgyaṃ patirapi ca cintyam iti| tathā coktam - 'vaidhavyaṃ nidhanagṛhe patisaubhāgyaṃ sukhañca jāmitre| saundaryaṃ lagnagṛhe vicintayet putrasampadaṃ navame|| eṣu sthāneṣu gatāḥ saumyāḥ śubhadāḥ balānvitāḥ proktāḥ | krūrāstu neṣṭaphaladā bhavaneśavivarjitāssadā cintyāḥ' || iti || yugmeṣu lagnaśaśinoḥ' ityatra yugmarāśyaṃśayoriti grāhyaṃ ‘ojasthayostu’ ojasthayorityatrāpi tadvat | ‘bhavati gṛhestamaye sthite'ṃśake vā’ ityuttaratra vakṣyati| tathā coktam - 'puruṣarkṣe puruṣāṃśe lagnendvoḥ pāpayuktayorjātā | puruṣākṛtiśīlayutā bharturayogyāsamāñjasā kanyā || samarāśau samabhāge lagnendvoḥ strīguṇānvitā kanyā | saumyayutālokitayoḥ subhagā sādhvī suvikhyātā' | iti ||

Linked texts (1)