Brihajjataka 3.2
Daśādhyāyī 3.2
- Language
- Sanskrit
3.2
pāpā balinaḥ ityādi pāpānāṃ svabhāgagatvaṃ saumyānāṃ parabhāgagatvañca budhaśanyoścatuṣṭayasthitihīnatvañca pūrvaślokādasya ślokasya viśeṣaḥ| 'lagnañca viyonisaṃjñita'mityatra pūrvaślokoktacandradvādaśāṃśakasya viyonitvena na kevalaṃ viyonirvaktavyā| 'lagnañca' lagnadviraṃśāṃkasya ca tādṛśaviyoniścintyā iti| 'dṛṣṭvā vadedi'ti lagnā rūḍhacandrāṇāṃ balābalaṃ dṛṣṭvā gurudaivataśāstrasevāpariśuddhabuddhiḥ deśakālānurūpaṃ vadediti| 'lagnañca viyonisaṃjñita'mityatra viyonilagnañca viyonisaṃjñitam| viyonisaṃjñitamiti vā pāṭhaḥ| viyoneḥ sambhavānāñceti lagnam| 'dṛṣṭvā' iti| yathā meṣasya uṣṇaśāktalaghubhuksañcāraśītatvaṃ cihnitaśirastvaṃ jalabhīrutvaṃ loke dṛśyate tathā sarvarāśīnāṃ ākṛtisvabhāvādīnbhyūhya vadediti| tathā ca sārāvalyām - 'meṣe śaśini tadaṃśe chāgādiprasavamāhurācāryāḥ| gomahiṣāṇāṃ goṃśe nararūpāṇāṃ tṛtīyeṃ'śe|| tadvat caturthabhāge kūrmādīnāṃ bhavedudakajānām| vyāghrādīnāṃ ca parataḥ parato jñeyaṃ narāṇāṃ ca|| vaṇigaṃśe nararūpaṃ vṛścikabhāge tathaiva bhujagādyāḥ | kharaturagādyā navame mṛgādimīnāstathā daśame || jñeyāśca tatra vṛkṣāḥ gulmāstṛṇajātayaścitrāḥ | ekādaśe nṛvapuṣo matsyā nānāvidhāścāntye' || iti ||
Linked texts (1)
- Bṛhajjātaka — Varāhamihira, Sanskrit