Brihajjataka 8.2
Daśādhyāyī 8.2
- Language
- Sanskrit
8.2
'āyuḥ kṛta'miti| udayārūḍhacchatracandrādyaiḥ sarvapraśne'pi prathamamāyuścintyam| ariṣṭayogāḥ rājayogādayaśca sarve cintyāḥ| tathā daśāḥ cānetavyāḥ| tathā coktam - 'janmalagratayā praśnalagraṃ saṅkalpya paṇḍitaḥ| jātake yadyaduddiṣṭaṃ tattat praśne'pi cintayet' || iti || tatra viśeṣaḥ ārūḍhacchatralagnādhipatīnāṃ yo balavān tasya daśā avasthā pūrvā bhavati| grahāṇāṃ saptāvasthā nirūpaṇīyāḥ|
tathā coktam - 'atibālaḥ samarśastho bālo bandhugṛhe sthitaḥ | kumārassvagṛhasthaḥ syāt svatrikoṇe yuvā bhavet || uccasthānagato rājā vṛddhaśśatrugṛhe sthitaḥ | mṛtanāmātinīcastho daśaivaṃ sthānato bhavet' || 'sūryāduditamātro'sāvatibālaḥ prakīrtitaḥ | bālaḥ saptāṃśakādūrdhvaṃ kumārastu tataḥ param || vakrārambhe yuvā prokto vakrakāle narādhipaḥ | āsannāstamayo vṛddho mṛto'staṅgata īritaḥ || atibāladaśākāle jaḍo rodanatatparaḥ | bālasya tu daśākāle krīḍāsaktaḥ praharṣitaḥ || kumārasya daśākāle vidyāsaktaścarennaraḥ | yauvanasthadaśākāle kāmī bhogaparāyaṇaḥ || vṛddhasaṃjñadaśākāle balahīno jaḍātmakaḥ| mṛtagrahadaśākāle maraṇaṃ yāti niścayāt' || iti || evaṃ ārūḍhādhipatirvā udayādhipatirvā lagnāṃśapatirvā yo balavān tasya yā avasthā sātra pūrvā bhavatīti| teṣāṃ balasāmye bahuvarṣadasya bahukālaphaladasya nigaditā iti nirūpya bahukālaṃ yasya phalasya saṃvādaḥ tena graheṇa phalañcintyam| teṣāñca sāmye prathamoditasya bahuphalaṃ saṃvādināṃ sāmye yo grahaḥ prathamoditaḥ teṣu rāśiṣvekatra rāśau sthitena vadedityarthaḥ |
Linked texts (1)
- Bṛhajjātaka — Varāhamihira, Sanskrit