Brihajjataka 8.20.8
Daśādhyāyī 8.20.8
- Language
- Sanskrit
8.20.8
sadṛśaphalaṃ pravadanti lagnajātaṃ ‘bhendvarkāspadapatigāṃśanāthavṛttyā’ iti vakṣyati| ‘udayaviśiśāṅkaprāṇikendrādisaṃsthā’ ityuktañca pūrvam| tasmāt lagnacandrārkāṇāṃ jātakaphalanirūpaṇe pradhānopakāritvamiti vijñāyate| anyeṣāṃ grahāṇāñca pratirāśidṛṣṭiphalamasti| tatpūrvaśāstreṣu vistarataḥ kathitañca| tat ‘kālātmā dinakṛdi’tyādiślokarūpeṇa sūtreṇa vīkṣyamāṇagrahañca tadāśritarāśiśca vīkṣya grahañca nirīkṣya teṣāṃ dṛṣṭiphalaṃ svadhiyā tarkaṇīyam| pūrvaśāstrāṇi cāvagamya tatphalannirṇetavyañca| candrasyāṃśakavīkṣaṇasya iyān viśeṣaḥ| ‘vargottamasvaparageṣu śubhaṃ yaduktaṃ tatpuṣṭamadhyalaghutā'śubhamuktameṇa’ ityuktamaṃśakaphalaṃ nirūpaṇīyamiti sūcanārtham| evaṃ bhūtadṛṣṭiphalamapi svadaśāyāṃ yojyam| atha ‘yoga’ śabdasyārtha ucyate| tatra prathamaṃ rājayogāḥ uktāḥ| ‘prāhuryavanāḥ’ ityādinā tribhiruccagataiḥ krūrairapi mahīpatiḥ bhavati| ‘svocceṣu ṣoḍaśa nṛpā’ iti| ato yogānāṃ vibhāgena saṅkhyokaraṇamapi| phalabhedo'sti| ‘api khalakulajātā mānavā rājyabhājaḥ’ ityādiślokena jātideśāvasthānurūpaṃ vaktavyam| kānicittu avaśyaṃbhavitavyatayā vaktavyāni| tadvibhāgo lakṣaṇānāṃ balavibhāga iti sūcitam| rājayoge yasya grahasyātibalaṃ taddaśāyāṃ rājyaprāptiḥ| tadupari vakṣyati - daśamagatasya daśāyāṃ rājyaṃ pravadet| tathā coktam -
Linked texts (1)
- Bṛhajjātaka — Varāhamihira, Sanskrit