Pramāṇa · Search · About · API

Todararaja 11

Toḍararāja 11

Language
Sanskrit

Contents

11.1

atha śrīkṛṣṇāvatāraḥ || tatra śrībhāgavatekathito vaṃśavistāro bhavatā somasūryayoḥ
rājñāṃ cobhayavaṃśyānāṃ caritaṃ paramādbhutam

11.2

yadośca dharmaśīlasya nitarāṃ munisattama
tatrāṃśānāvatīrṇasya viṣṇorvīryāṇi śaṃsa naḥ

11.3

ityādiparīkṣitpraśnānataraṃ śrīśuka uvāca
samyagvyavasitā buddhistava rājarṣisattama
vāsudevakathāyāṃ te yajjātā naiṣṭhikī ratiḥ

11.4

vāsudevakathāpraśnaḥ puruṣāṃstrīnpunāti hi
vaktāraṃ pṛcchakaṃ śrotṛṃstatpādasalilaṃ yathā

11.5

ādāvavatārakāraṇamāha
bhūmidṛptanṛpavyājadaityānīkaśatāyutaiḥ
ākrāntā bhūra bhāreṇa brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau

11.6

gaurbhūtvāśrumukhī khinnā krandantī karuṇaṃ vibhoḥ
upasthitāntike tasmai vyasanaṃ svamavocata

11.7

brahmā tadavadhāryātha saha devaistayā saha
jagāma satrinayanastīraṃ kṣīrapayonidheḥ

11.8

tatra gatvā jagannāthaṃ devadevaṃ vṛṣākapim
puruṣaṃ puruṣasūktena hyupatasthe samāhitaḥ

11.9

giraṃ samādhau gagane samīritāṃ
niśamya vedhāstridaśānuvāca ha
gāṃ pauruṣīṃ me śṛṇutāmarāḥ punarvidhīyatāmāśu tathaiva māciram

11.9.p1

[ bhāga0 10.1.17–21 ]

11.10

puraiva puṃsāvadhṛto dharājvaro
bhavadbhiraṃśairyadupūpajanyatām
sa yāvadurvyā bharamīśvreśvaraḥ
svakālaśaktyā kṣapayaṃścaredbhuvi

11.11

vasudevagṛhe sākṣādbhagavānpuruṣaḥ paraḥ
janiṣyate tatpriyārthaṃ saṃbhavantu surastriyaḥ

11.12

vāsudevakalānantaḥ sahastravadanaḥ svarāṭ
agrajo bhavitā devo hareḥ priyacikīrṣayā

11.13

viṣṇormāyā bhagavatī yayā saṃmohitaṃ jagat
ādiṣṭā prabhuṇāṃśena kāryārthe saṃbhaviṣyati

11.15

ityādiśyāmaggaṇāñprajāpatipatirvibhuḥ
āśvāsya ca mahīṃ gīrbhiḥ svaṃ dhāma paramaṃ yayau

11.16

atha kaṃsakārāgāre bhagavadavatāraṃ prastauti
śūraseno yadupatirmathurāmavadatpurīm
māthurānchūrasenāṃśca viṣayānbubhuje purā

11.26

rājadhānī tataḥ sābhūtsarvayādavabhūbhujām
mathurā bhagavānyatra nityaṃ saṃnihito hariḥ

11.27

tasyāṃ tu karhicicchaurirvasudevaḥ kṛtodvahaḥ
devakyā sūryayā sārddhaṃ prayāṇe rathamāruhat

11.18

ugrasenasutaḥ kaṃso bhaginyāḥ priyakāmyayā
raśmīnhayānāṃ jagrāha ram̐smai rathaśatairvṛtaḥ

11.19

atha sūcī
gajānāmaśvānāṃ śatamatha ca ratnāni vidhivatsutāprītyā prādādatirucirarocīṃṣi nṛpatiḥ
mṛdaṅgādyairvādyaiḥ paramarucirairhṛṣṭahṛdayo
viyadvāṇīṃ kaṃsaḥ śravaṇaviṣaye nūnamakarot

11.20

garbho'ṣṭamo'syāstava nāśakārī
bhaviṣyatītyambarato vacāṃsi
ākarṇya sadyaḥ sphuritādharaśrīrnihantumenāmasimācakarṣa

11.21

taṃ sāntvayansapadi tattvaparāṇi bhūyastasmai vacāṃsi vasudeva udājahāra
śrutvāpyasau na virarāma yadā vimṛśya
sa svīcakāra tanayānsvayameva dātum

11.22

kaṃse nivṛtte bhaginīvināśahetorvyatīte samaye sukhena
sā devakī sūnumasūt saumyamādyaṃ surāṇāmapi vandanīyam

11.23

kaṃsāyātinṛśaṃsāma sutamānakadundubhiḥ
jātamātredyāmāsa prītastatyāja taṃ ca saḥ

11.24

atha śrībhāgavate
nandādyā ye vraje gopā yāścāmīṣāṃ ca yoṣitaḥ
vṛṣṇayo vasudedyādyā devakyādyā yadustriyaḥ

11.25

sarve te devatāmāyā ubhayorapi bhārata
jñātayo bandhusuhṛdo ye ca kaṃsamanuvratāḥ

11.25.p1

[ bhāga 10.1.62-63 ]

11.25.p2

[ gate'tha vasudeve tu devakāryārthamudyataḥ | ]

11.26-2

etatkaṃsāma bhagavānśaśaṃsābhyetya nāradaḥ
bhūmerbhāyamāṇānāṃ daityānāṃ ca vadhodyamam

11.26-2.p1

[ bhāga. 10.1.64 ]

11.27-2

ṛpernirgame kaṃso yadūnmatvā surāniti
devakyāṃ garbhasaṃbandhaṃ viṣṇvaṃśaṃ svavadhaṃ prati

11.28

devakīṃ vasudevaṃ ca nigṛhya nigaḍai'grahīt
jātaṃ jātamahanputraṃ tayorajanaśaṅkayā

11.29

ātmānamiha saṃjātaṃ jānanprāgviṣṇunā hatam
mahāsuraṃ kālanemiṃ yadubhiḥ sa vyarudhyata

11.29.p1

[ bhāga0 10-1-68 ]

11.30

mātaraṃ pitaraṃ bhrātṝnbhāryāśca suhṛdaḥ sakhīn
ghnanti hyasutṛpo lubdhā rājānaḥ prāyaśo bhuvi

11.30.p1

[ bhāga0 10-1-67 ]

11.31

ugrasenaṃ ca pitaraṃ yadubhojāndhakādhipam
svayaṃ nigṛhya bubhuje śūrasenānmahābalaḥ

11.31.p1

[ bhāga0 10.1.69 ]

11.32

pralambabakacāṇūra tṛṇāvarta mahāśanaiḥ
muṣṭikā riṣṭadvividapūtanā ke śidhenukaiḥ

11.33

anyaiścāsurabhū pālairvāṇabhaumādibhirvṛtaḥ
yadūṃnāṃ kadanaṃ cakre balī māgadhasaṃśrayaḥ

11.33.p1

[ bhāga0 10.2 1-2]

11.34

bhagavānapi viśvātmā viditvā kaṃsajaṃ bhayam
yadūṃnāṃ nijanāthānāṃ yogamāyāṃ samādiśat

11.34.p1

[ bhāga0 10.2 6 ]

11.35

devakyā jaṭhare garbhaṃ śeṣākhyaṃ dhāma māmakam
tatsannikṛṣya rohiṇyā udare saṃniveśaya

11.36

athāhamaṃśabhāgena devakyāḥ putratāṃ śubhe
prāpsyāmi tvaṃ yaśodāyāṃ nandapatnyāṃ bhaviṣyasi

11.37

arciṣyanti manuṣyāstvāṃ sarvakāmavareśvarīm
dhūpopahāravalibhiḥ sarvakāmavarapradām

11.38

nāmadheyāni kurvanti sthānāni ca narā bhuvi
durgeti bhadrakālīti vijayā vaiṣṇavīti ca

11.39

kumudā caṇḍikā kṛṣṇā mādhavī kanyaketi ca
māyā nārāyaṇīśānī śāradetyambiketi ca

11.40

garbhasaṃkarṣaṇāttaṃ vai prāhuḥ saṃkarṣaṇaṃ bhuvi
rāmeti lokaramaṇādvalaṃ valavaducchrayāt

11.41

saṃdiṣṭaivaṃ bhagavatā tathetyomiti tadvacaḥ
pratigṛhya pratiśrutya gāṃ gatā tattathākarot

11.42

garbhe praṇīte devakyā rohiṇīṃ yoganidrayā
aho visraṃsito garbha iti paurā vicukruśuḥ

11.43

bhagavānapi viśvātmā bhaktānāmabhayaṃkaraḥ
āveśāṃśabhāgena mana ānakadundubheḥ

11.44

sa bibhratpauruṣaṃ dhāma bhrājamāno yathā raviḥ
durāsado durviṣaho bhūtānāṃ saṃbabhūva ha

11.45

tato jaganmaṅgalamacyutāṃśaṃ
samāhitaṃ śūrasutena devī
dadhāra sarvātmakamātmabhūtaṃ
kāṣṭhā yathānandakaraṃ manastaḥ

11.46

sā devakī sarvajagannivāsanivāsabhūtā nitarāṃ na reje
bhojendragehe'gniśikheva ruddhā
sarasvatī jñānakhale yathā satī

11.47

tāṃ vīkṣya kaṃsaḥ prabhayā jitāntarāṃ
virocayantīṃ bhavanaṃ śucismitām
āhaiṣa me prāṇaharo harirguhāṃ
dhruvaṃ śrito yanna pureyamīdṛśī

11.48

kimadya tasminkaraṇīyamāśu me
yadarthatantro na vihanti pauruṣam
striyāḥ svasurgurumatyā vadho'yaṃ
yaśaḥ śriyaṃ hantyanu kālamāyuḥ

11.49

svayaṃ sa jīvannṛlu saṃpareto
varteta yo'tyantanṛśaṃsitena
dehe mṛte taṃ manujāḥ śapanti
gantā tamo'ndhaṃ tanumānino dhruvam

11.50

iti ghoratamādbhāvātsa nivṛttaḥ svayaṃ prabhuḥ
āste pratīkṣaṃstajjanma harervairānubandhakṛt

11.51

āsīnaḥ saṃviśaṃstiṣṭhanbhuñjānaḥ paryaṭanmahīm
cintayāno hṛṣīkeśamapaśyattanmayaṃ jagat

11.52

brahmā bhavaśca tatraitya munibhirnāradādibhiḥ
devaiḥ sānucaraiḥ sākaṃ gīrbhirvṛṣaṇamaiḍayan

11.53

atha sūcī
brahmeśānapurogamā diviṣado jñātvā hariṃ devakīgarbhasthaṃ sapadi praphullakamalagrollāsinetraśriyaḥ
satyatvena jagatprapañcakatayā devaṃ dayāvāridhiṃ
bhūbhāroddharaṇakṣamaṃ madhurayā vācā ciraṃ tuṣṭuvuḥ

11.54

śrībhāgavate | śrīśuka uvāca
atha sarvaguṇopetaḥ kālaḥ paramaśobhanaḥ
yarhyevājanajanmakṣaṃ śāntarkṣagrahatārakam

11.55

diśaḥ prasedurgaganaṃ nirmaloḍugaṇodayam
mahī maṅgalabhūyiṣṭhapuragrāmavrajākarā

11.56

nadyaḥ prasannasalilā hṛdā amburuhaśriyaḥ
dvijālikulasaṃnādastabakā vanarājayaḥ

11.57

vavau vāyuḥ sukhasparśaḥ puṇyagandhavahaḥ śuciḥ
agnayaśca dvijātīnāṃ śāntāstatra samindhata

11.58

manāṃsyāsanprasannāni sādhūnāmasuradruhām
jāyamāne'jane tasminnedurmundubhayo divi

11.59

jaguḥ kiṃnaragandharvāstuṣṭuvuḥ siddhacāraṇāḥ
vidyādharyaśca nanṛturapsarobhiḥ samaṃ tataḥ

11.60

mumucurmunayo devāḥ sumanāṃsi mudānvitāḥ
mandaṃ mandaṃ jaladharā jagarjuranusāgaram

11.61

niśīthe tama udbhūte jāyamāne janārdane
devakyāṃ devarūpiṇyāṃ viṣṇuḥ sarvaguhāśrayaḥ
āvirāsīdyathā prācyāṃ diśīnduriva puṣkalaḥ

11.62

atha sūcau
lolatkuṇḍalacārugaṇḍayugalaṃ sphūrjanmukhāmbhoruhaṃ
kañjābheṣu caturṣu bāhuṣu gadācakrābjaśaṅkhaśriyam
dīptaṃ vakṣasi kaustubhadyutibharairālokya jātaṃ hariṃ
harṣādānakadundubhiḥ pratipadaṃ tuṣṭāva diṣṭyā śanaiḥ

11.63

kaṃsatrāsavaśādayaṃ ca manasā lakṣaṃ gavāṃ prādadādviprebhyo vidhivaccakāra manasā tatkālakṛtyāḥ kriyāḥ
sadyojātamajaṃ nirīkṣya nitarāṃ nirvarṇya vaktraśriyaṃ
harṣotphullavilocanātha śanakairastaudamuṃ devakī

11.64

viṣṇo rūpaṃ divyamīdṛksavakīyaṃ
saṃhṛtyāsmāṃkhāhi kaṃsasya bhīteḥ
etajjñāne garbhago'yaṃ tvamāsīrīśa vyaktā vañcanaiṣā janānām

11.65

prācīneṣu vidhāya janmasu yuvāmugraṃ tapo matkṛte
viṣṇurvāmanarūpadhāriṇamaho māmātmajaṃ prāptutaḥ
bhūyo bhaktibhareṇa vāṃ karuṇayā jāto'smi yuṣmadgṛhe
pitroretadudīrya daivatamiṇarbāāṃlo'bhavatprākṛtaḥ

11.66

atha śrībhāgavate
tataśca śaurirbhagavatpraṇoditaḥ
sutaṃ samādāya sa sūtikāgṛhāt
yadā bahirgantumiyepa tarhyajā
yā yogamāyājani nandajāyayā

11.67

tayā hṛtapratyayasarvavṛttiṣu
dvāḥstheṣu paureṣvapi śāyiteṣvatha
dvārastu sarvāḥ pihitā duratyayā
bṛhatkapāṭāyasakīlaśṛṅkhalaiḥ

11.68

tāḥ kṛṣṇavāhe vasudeva āgate
svayaṃ vyaśīryanta tamo yathā raveḥ
vavarṣa parjanya upāṃśugarjitaḥ
śeṣo'nvagādvāri nivārayanphaṇaiḥ

11.69

maghoni varṣatyasakṛdyamānujā
gambhīratoyaughajavormiphenilā
bhayānakāvartaśatākulā nadī
mārgaṃ dadau sindhuriva śriyaḥ pateḥ

11.70

nandavrajaṃ śaurirupetya tatra tāngopānprasuptānupalabhya nidrayā
sutaṃ yaśodāśayane nidhāya tatsutāmupādāya punargṛhānagāt

11.71

devakyāḥ śayane nyasya vasudevo'tha dārikām
pratimucya padorlohamāste pūrvavadāvṛtaḥ

11.72

yaśodā nandapatnī ca jātaṃ paramabudhyata
na talliṅgaṃ pariśrāntā nidrayāpagatasmṛtiḥ

11.72.p1

[ bhāga0 10. 3. 47-53 ]

11.73

śrīśuka uvāca
bahirantaḥpuradvāraḥ sarvāḥ pūrvavadāvṛtāḥ
tato bāladhvaniṃ śrutvā gṛhapālāḥ samutthitāḥ

11.74

te tu tūrṇamupavrajya devakyā garbhajanma tat
ācakhyurbhojarājāya yadudvignaḥ pratīkṣate

11.75

sa talpāttūrṇamutthāya kālo'yamiti vihvalaḥ
sūtogṛhamagācchīghraṃ praskhalanmuktamūrdhajaḥ

11.76

tamāha bhrātaraṃ devī kṛpaṇā karuṇaṃ satī
suteyaṃ tava kalyāṇa striyaṃ no hantumarhasi

11.77

bahavo hiṃsitā bhrātaḥ śiśavaḥ pāvakopamāḥ
tvayā daivasṛṣṭena putrikaikā pradīyatām

11.78

nanvahaṃ te hyavarajā dīnā hatasutā vibho
dātumarhasi mandāyā aṅgemāṃ caramāṃ prajām

11.79

śrīśuka uvāca
upagṛhyātmajāmevaṃ rudantyā dīnadīnavat
yācitastāṃ vinirbhartsya hastādācicchide khalaḥ

11.80

tāṃ gṛhītvā caraṇayorjātamātrāṃ svasuḥ sutām
apothayacchilāpṛṣṭhe svārthonmūlitasauhṛdaḥ

11.81

sā taddhastātsamutpatya sadyo devyambaraṃ gatā
adṛśyatānujā viṣṇoḥ sāyudhāṣṭamahābhujā

11.82

divyasragambarāleparatnābharaṇabhūṣitā
dhanuścarmeṣuśūlāsiśaṅkhacakragadādharā

11.83

siddhacāraṇagandharvairapsaraḥ kinnaroragaiḥ
upāhṛtorubalibhiḥ stūyamānedamabravīt

11.84

kiṃ mayā hatayā manda jātaṃ khalu tavāntakṛt
yatra kvacitpūrvaśatrurmā hiṃsīḥ kṛpaṇānvṛthā

11.85

iti prabhāṣya taṃ devī māyā bhagavatī bhuvi
bahunāma play niketeṣu bahunāmā babhūva ha

11.86

tathābhihitamākarṇya kaṃsa paramavismitaḥ
devakīṃ vasudevaṃ ca vimucya praśrito'bravīt

11.87

aho bhaginyaho māma mayā vāṃ bata pāpmanā
puruṣāda ivāpatyaṃ bahavo hiṃsitāḥ sutāḥ

11.88

sa tvahaṃ tyaktakāruṇyastyaktajñātisuhṛtkhalaḥ
kāṃllokānvai gamiṣyāmi brahmaheva mṛtaḥ śvasan

11.89

daivamapyanṛtaṃ vakti na martyā eva kevalam
yadviśrambhādahaṃ pāpaḥ svasurnihatavānśiśūn

11.90

mā śocataṃ mahābhāgāvātmajānsvakṛtabhujaḥ
jantavo na sadaikatra daivādhīnā mahāmate

11.91

bhuvi bhaumāni bhūtāni yathā yāntyapayānti ca
nāyamātmā tathaiteṣu viparyeti yathaiva bhūḥ

11.92

yathānevaṃvido bhedo yata ātmaviparyayaḥ
dehayogaviyogau ca saṃsṛtirna nivartate

11.93

tasmādbhadre svatanayānyayā vyāpāditānapi
mānuśoca yataḥ sarvaḥ svakṛtaṃ vindate'vaśaḥ

11.94

yāvaddhato'smi hantāsmītyātmānaṃ manyate svadṛk
tāvattadabhimānyajño vādhyabādhakatāmiyāt

11.95

kṣamadhvaṃ mama daurātmyaṃ sādhavo dīnatsalāḥ
ityuktvāśrumukhaḥ pādau śyālasvasrorathāgrahīt

11.96

mocayāmāsa nigaḍādviśrabdhaḥ kaṇthakāgirā
devakīṃ vasudevaṃ ca darśayannātmasauhṛdam

11.97

bhrātuḥ samanutaptasya kṣāntaroṣā ca devakī
vyasṛjadvasudevaśca prahasya tamuvāca ha

11.98

vasudeva uvāca
evametanmahābhāga yathā vadasi dehinām
ajñānaprabhavāhaṃdhīḥ svapareti bhidā yataḥ

11.99

śokaharṣabhayadveṣalobhamohamadānvitāḥ
mitho ghnantaṃ na paśyanti bhāvairbhāvaṃ pṛthagdṛśaḥ

11.100

śrīśuka uvāca
kaṃsa evaṃ prasannābhyāṃ viśuddhaṃ pratibhāṣitaḥ
devakīvasudevābhyāmanujñāto'viśadgṛham

11.101

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ kaṃsa āhūya mantriṇaḥ
tebhya ācaṣṭa tatsarvaṃ yaduktaṃ yogamāyayā

11.102

ākarṇya bharturgaditaṃ tamūcurdevaśatravaḥ
devānpratikṛtāmarṣā daiteyā nātikovidāḥ

11.103

daityā ūcuḥ
evaṃ cettarhi bhojendra puragrāmavrajādiṣu
anirdaśānnirddeśāṃśca haniṣyāmo'dya vai śiśūn

11.104

kimudyamaiḥ kariṣyanti devāḥ samarabhīravaḥ
nityamudvignamanaso jyāghoṣairdhanuṣastava

11.105

asyataste śaravrātairhanyamānāḥ samantataḥ
jijīviṣava utsṛjya palāyanaparā yayuḥ

11.106

kecitprāñjalayo bhītā nyastaśastrā divaukasaḥ
muktakacchaśikhāḥ keciddītāḥ sma iti vādinaḥ

11.107

na tvaṃ vismṛ(sṛ)taśastrāstrānvirathānbhayasaṃvratān
haṃsyanyāsaktavimukhānbhagnacāpānayudhyataḥ

11.108

kiṃ kṣemaśūrairvibudhaiḥsaṃyugavikatthanaḥ
rahojuṣā kiṃ hariṇā śaṃbhunā vā vanaukasā

11.109

kimindreṇālpavīryeṇa brahmaṇā vā tapasyatā
tathāpi devāḥ sāpatnyānnopekṣyā iti manmahe
tatastanmūlakhanane niyuṅkṣvāsmānanuvratān

11.110

yathāmayoge samupekṣito nṛbhirna śakyate rūḍhapadaścikitsitum
yathendriyagrāma upekṣitastathā
ripurmahānyaddhavalo na cālyate

11.111

mūlaṃ viṣṇurhi devānāṃ yato dharmaḥ sanātanaḥ
tasya ca brahmagoviprāstapoyajñāḥ sadakṣiṇāḥ

11.111.p1

[ bhāga0 10.4.19-39 ]

11.112

viprā gāvaśca vedāśca tapaḥ satyaṃ damaḥ śamaḥ
śraddhā dayā titikṣā ca kratavaśca harestanuḥ

11.113

sa hi sarvasurādhyakṣo hyasuradviḍ guhāśayaḥ
tanmūlā devatāḥ sarvāḥ seśvarāḥ sacaturmukhāḥ

11.114

evaṃ durmantribhiḥ kaṃsaḥ saha saṃmantrya durmatiḥ
brahmahiṃsāṃ hitaṃ mene kālapāśāvṛto'suraḥ

11.115

saṃdiśya sādhulokasya kadane kadanapriyān
kāmarūpadharāndikṣu dānavāngṛhamāviśat

11.116

te vai rajaḥprakṛtayastamasā mūḍhacetasaḥ
satāṃ dveṣamamācerannārādāgatamanyavaḥ

11.116.p1

[ bhāga0 10.4.40-45 ]

11.119

śrīśuka uvāca
nandastvātmaja utpanne jātāhlādo mahāmanāḥ
āhūya viprānvedajñānsnātaḥ śuciralaṃkṛtaḥ

11.118

vācayitvā svastyayanaṃ jātakarmatmajasya vai
kārayāmāsa vidhivatpitṛdevārcanādikam

11.119-2

dhenūnāṃ niyute prādādviprebhyaḥ samalaṃkṛte
tilādrīnsapta ratnaughānśātakaumbhāmbaravṛtān

11.120

kālena snānaśaucābhyāṃ saṃskāraistapasejyayā
śudhyanti dānaiḥ saṃtuṣṭyā dravyāṇyātmātmavidyayā

11.121

saumaṅgalyagiro viprāḥ sūtamāgadhavandinaḥ
gāyakāśca jagurnedurbheryo dundubhayo muhuḥ

11.122

vrajaḥ saṃmṛṣṭasaṃsiktadvārājiragṛhāntaraḥ
citradhvajapatākāsrakcailapallavatoraṇaḥ

11.123

gāvo vṛṣāśca vatsāśca haridrātailarūpitāḥ
vicitradhātubarhasragvastrakāñcanamālinaḥ

11.124

mahārhavastrābharaṇāḥ kañcukoṣṇīṣabhūṣitāḥ
gopāḥ samāyayū rājannānopāyanapāṇayaḥ

11.125

gopyaścākarṇya muditā yaśodāyāḥ sutodbhavam
ātmānaṃ bhūṣayāṃcakrurvastrākalpāñjanādibhiḥ

11.126

navakuṅkumakiñjalkamukhapaṅkajabhūtayaḥ
balibhistvaritaṃ jagmuḥ pṛthuśroṇyaścalatkucāḥ

11.127

gopyaḥ sumṛṣṭamaṇikuṇḍalanikkakaṇṭhyaścitrāmbarāḥ pathi śikhācyutamālyavarṣāḥ
nandālayaṃ savalayo vrajatīrvirejurvyālolakuṇḍalapayodharahāraśobhāḥ

11.128

[ bhāga0 10 5 1-11.
atha sūcī
gopyo gānaparāyaṇā itaito nṛtyanti vītatrapā
gopāḥ pītapaṭṭāvṛtā dadhijalaiḥ siñcanti tatrāgatān
nando vedavicakṣaṇāya viduṣe vṛndaṃ gavāṃ prādadādānando vrajavāsināmudabhavannandasya putro'bhavat

11.129

śrībhāgavate
nandaḥ kaṃsasya vārṣikyaṃ karaṃ dātuṃ kurudvaha
gopāngokularakṣāyāṃ nirūpya mathurāṃ gataḥ

11.130

vasudeva upaśrutya bhrātaraṃ nandamāgatam
jñātvā dattakaraṃ rājñe yayau tadavamocanam

11.131

taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya dehaḥ prāṇamivāgatam
prītaḥ priyatamaṃ dorbhyāṃ sasvaje premavihvalaḥ

11.131.p1

[ bhāga0 10 5 19-21 ]

11.132

vasudeva uvāca
diṣṭyā bhrātaḥ pravayasa idānīmaprajasya te
prajāśāyā nivṛttasya prajā yatsamapadyata

11.133

diṣṭyā saṃsāracakre'sminvartamāna punarbhivaḥ
upalabdho bhavānadya durlabhaṃ priyadarśanam

11.134

naikatra priyasaṃvāsaḥ suhṛdāṃ citrakarmaṇām
oghena vyūhyamānānāṃ pḷavānāṃ srotaso yathā

11.135

kaccitpaśavyaṃ nirūcaṃ bhūryambutṛṇavīrudham
bṛhadvanaṃ tadadhunā yatrāsse tvaṃ suhṛdvṛtaḥ

11.136

bhrātarmama sutaḥ kaccinmātrā saha bhavadvraje
tātaṃ bhavanta manvāno bhavadbhyāmupalālitaḥ

11.137

puṃsastrivargo vihitaḥ suhṛdo hyanubhāvitā
na teṣu kliśyamāneṣu trivargo'rthāya kalpate

11.138

nanda uvāca
aho te devakīputrāḥ kaṃsena bahavo hatāḥ
ekāvaśiṣṭāvarajā kanyā sāpi divaṃ gatā

11.139

nūnaṃ hyadṛṣṭaniṣṭho'yamadṛṣṭaparamo janaḥ
adṛṣṭamātmanastattvaṃ yo veda na sa muhyati

11.140

vasudeva uvāca
karo vai vārṣikau datto rājñe dṛṣṭā vayaṃ ca vaḥ
neha stheyaṃ bahutithaṃ santyutpātāśca gokule

11.141

śrīśuka uvāca
iti nandādayo gopāḥ proktāste śauriṇā yayuḥ
anobhiranaḍudyuktaistamanujñāpya gokulam

11.142

atha sūtrī
nande nijavrajagatai vasudevavācā
saṃcintya cāru caraṇāmbujameva viṣṇoḥ
autpātikāni kila kaṃsavaco'nusāritadbhṛtyavargavihitāni samāhṛtāni

11.143

yoṣidveṣamupetya sundarataraṃ prāptā vrajaṃ pūtanā
kaṃsāddaivavaśādupaitya bhavanaṃ nandasya cāṭūktibhiḥ
kṛṣṇaṃ vīkṣya nirantareṇa nitarāmāghrāya mauliṃ hareraṅke kiṃ ca nidhāya nīradaruciṃ stanyaṃ svakīyaṃ dadau

11.144

satpīyūpamayūkhanirmalamukhīṃ kundāvadātāmbarāmīṣallambitakeśapāśavilasatpuṣpaśriyollāsinīm
samyagvīkṣya dṛgañcalena bhagadhānvijñāya tāṃ ḍākinīmasyāḥ pāṇisarojapīḍitakucaṃ prāṇānvayobhiḥ papau

11.145

sā sadyo'tikarālapīvaratanurmā muñca muñcādhunā
muñcetyasphuṭabhāṣiṇī nipatitā bhūmau vyasū rākṣasī
bālaṃ tatra vilokya vakṣasi sukhaṃ krīḍantamasyāstanau
gopā vismayamāgatāḥ pratipadaṃ rakṣāṃ ca cakrurhareḥ

11.146

mudā yaśodā saha gopikābhirāghrāya mauliṃ madhusūdanasya
savismayotphullavilocanāntā
nīrājanāmādarataścakāra

11.147

aho mahattvaṃ puruṣottamasya
datvā stanaṃ kṛṣṇajighāṃsayāpi
yā yogibhirdhyānaparairupaiyā
tāṃ pūtanā sadgatimāsasāda

11.148

autthānikotsavavidhau saha gopikābhirambā śiśuṃ vimalaśilyatale cakāra
ūrdhvaṃ vidhāya navakomalapādapadmaṃ
kautūhalena śakaṭaṃ bhagavānbabhañja

11.149

tatrāgatyātha gopāḥ śakaṭamati śiśoḥ pārśvato bhagnabhāṇḍaṃ
dṛṣṭvā hā kaṣṭametatkimivi kimiti ca procurādāya kṛṣṇam
viprāḥ sūktaiḥ sadṛkphairatiruciraṛco rakṣaṇādīni cakrurmūrdhanyāghrāya mātā harimamitaguṇagrāmamaṅke cakāra

11.150

yaśodā svādāṅgādatigurutayā taṃ śiśurmāpa
kṣitau dhṛtvā viṣṇoścaraṇakamaladhyānamakarot
tṛṇāvarto daityo'pyativiṣamavātyākṛtirasau
jahāra śrīkṛṣṇaṃ viyati visaratpāṃśuvipamaḥ

11.151

apaśyantī bālaṃ vikalahṛdayā hanta jananī
nirānando nandaḥ sapadi suhṛdo mūḍhamanasaḥ
iti jñātvā kṛṣṇo viyati vicarantaṃ ditisuta
gale gāḍha dhṛtvā sapadi galitaprāṇamakarot

11.152

śrībhāgavate
tamantarikṣātpatitaṃ śilāyāṃ
viśīrṇasarvāvayavaṃ karālam
puraṃ yathā rudraśareṇa viddhaṃ
striyo rudatyo dadṛśuḥ sametā

11.153

ādāya mātre pratihṛtya vismitāḥ
kṛṣṇaṃ ca tasyorasi lambamānam
taṃ svastimantaṃ puruṣādanārti
vihāyasā mṛtyumukhātpramuktam

11.154

gopyaḥ sagopāḥ kila nandamukhyā
labdhāśiṣaḥ prāpuratīva modam
aho yatātyadbhutameṣa rakṣasā
bālo'nivṛttiṃ gamito'bhyagātpunaḥ

11.155

hiṃsraḥ svapāpena ca hiṃsitaḥ khalaḥ
sādhuḥ samatvena bhayātpramucyate
kiṃ nastapaśvīrṇamadhokṣajārcanaṃ
pūrteṣṭadattamuta bhūtasauhṛdam
yatsaṃparetaḥ punareva bālako
diṣṭyā svabandhūnpraṇayādupasthitaḥ

11.156

dṛṣṭādbhutāni bahuśo nandagopo bṛhadvane
vasudevavaco bhūyo mānayāmāsa vismitaḥ

11.157

tṛṇāvartāgame dṛṣṭagaurāvāśaṅkinīṃ prasūm
bodhayandarśayāmāsa jṛmbhamāṇo mukhe jagat

11.159

ekadārbhakamādāya svāṅkamāropya bhāminī
prasrutaṃ pāyayāmāsa stanaṃ snehapariplutā 158
pītaprāyasya jananī sā tasya rucirasmitam
mukhaṃ lālayatī rājañjṛmbhato dadṛśe idam

11.160

khaṃ rodasī jyotiranīkamāśāḥ
sūryenduvahviśvasanāmvudhīṃśca
dvīpānnagāṃstadduhiturvanāni
bhūtāni yāni sthirajaṅgamāni

11.161

sā vīkṣya viśvaṃ sahasā rājansaṃjātavepathuḥ
saṃmīlya mṛgaśāvākṣī netre āsītsuvismitā

11.161.p1

[ bhāga0 10-7 29-37 ]

11.162

atha sūcī
vrajaṃ gargo gatvā yadukulaguruḥ śaurivacasā
samāyāto nandālayamatha śiśuṃ vīkṣya muditaḥ
tayornāmānyarthairanugatapadānyeṣa vidadhe
vidhijñaḥ saṃguptaṃ rahasi nivasankaṃsabhayataḥ

11.163

carantau jānubhyāmatha karayugābhyāmadhimahi
sphurantau pratyaṅgaṃ pariṇatarajorūṣitarucī
kadācijjambālākulitalalitau kaitavaśiśū
mudā mātroḥ prītiṃ pratipadamudārāṃ vidadhatuḥ

11.164

vatsānmuñcati gā ruṇaddhi capalo muṣṇāti kṛṣṇo dadhi
kṣīrāṇi kṣipati kṣitau tava suto dṛṣṭaḥ kvacillīyate
bhāṇḍaṃ sphoṭayati svayaṃ ca śiśubhiḥ sarpīṃṣi bhuṅkte balācchrutvaivaṃ gurugopikājanavaco lebhe yaśodā mudam

11.165

bālakrīḍanayā mayā saha gataḥ kṛṣṇo mṛdaṃ bhuktavāñchrutvaivaṃ balavācamāha jananī kiṃ kṛṣṇa satyaṃ vacaḥ
mithyā mātaridaṃ vilokaya mukhaṃ vyādehi matsanmukhaṃ
vyādīrṇe vadane śiśoratha jagad dṛṣṭvā yayau vismayam

11.166

śrībhāgavate
itthaṃ viditatattvāṃ gopikāyāṃ sa īśvaraḥ
vaiṣṇavīṃ vyatanonmāyāṃ putrasnehamayīṃ vibhuḥ

11.167

sadyo naṣṭasmṛtirgopī sāropyārohamatmajam
pravṛddhasnehakalilahṛdayāsa yathā purā

11.168

trayyā copaniṣadviśca sāṃkhyayogaiśca sāttvataiḥ
upagīyamānamāhātmyaṃ hari sānvayatātmajam

11.168.p1

[ bhāga0 10 8.43-45 ]

11.169

atha sūcī
dadhno manthanakarmaṇākulamatirmātā kadācitsutaṃ
pītastanyamaneśya cañcalataraṃ dāmnā dṛḍholūkhale
baddhā gāḍhamavekṣya gharmakramale kṛṣṇasya gūḍhasmitā
gāyantī caritaṃ hareratha dadhi sphītaṃ mamantha svayam

11.170

śrībhāgavate
taddāma badhyamānasya svātmajasya kṛtāgasaḥ
dvyaṅgalonamabhūttena saṃdadhe'nyacca gopikā

11.171

yadāsa tadapi nyūnaṃ tenānyadapi saṃdadhe
tadapi dvyaṅgulaṃ nyūnaṃ yadyadādatta bandhanam

11.172

evaṃ svagehadāmāni yaśodā saṃdadhatyapi
gopīnāṃ susmayantīnāṃ smayantī vismitābhavat

11.173

svamātuḥ svinnagātrāyā visrastakabarasrajaḥ
dṛṣṭvā pariśramaṃ kṛṣṇaḥ kṛpayāsītsvabandhane

11.173.p1

[ bhāga0 10-9-15-18 ]

11.174

lokebhyo nijabhaktabhaktivaśatāṃ saṃdarśayannagrayā
baddholūkhalamācakarṣa purato dṛṣṭvā drumāvarjunau
tāvuddhartumanā babhañja vicaranmadhye harirlīlayā
putrābhyāṃ dhanadasya ca stutipadaṃ prātaḥ śriyaṃ yacchatu

11.174.p1

śrībhāgavate

11.174.p2

[ evaṃ saṃdarśitā hyaṅga hariṇā bhṛtyavaśyatā | ]

11.175

svavaśenāri kṛṣṇena yasyedaṃ seśvaraṃ vaśe

11.176

nemaṃ viriñco na bhavo na śrīrapyaṅgasaṃśrayā
prasādaṃ lebhire gopī yattatprāpa vimuktidāt

11.177

nāyaṃ sukhāpo bhagavāndehināṃ gopikāsutaḥ
jñānināṃ cātmapotānāṃ yathā bhaktimatāmiha

11.178

kṛṣṇastu gṛhakṛtyeṣu vyagrāyāṃ mātari prabhuḥ
adrākṣīdarjunau pūrvaṃ guhyakau dhanadātmajau

11.179

purā nāradaśāpena vṛkṣatāṃ prāpitau madāt
nalakūbaramaṇigrīvāviti khyātau śriyānvitau

11.179.p1

[ bhāga0 10-9-19-23 ]

11.180

śrībhāgavate
gopā nandādayaḥ śrutvā drumayo. patato ravam
tatrājagmuḥ kuruśreṣṭha nirghātabhayaśaṅkitāḥ

11.181

bhūmyāṃ nipatitau tatra dadṛśuryamalārjunau
babhramustadavijñāya lakṣyaṃ patanakāraṇam

11.182

ulūkhalaṃ vikarṣanta dāmnā baddhaṃ ca bālakam
kasyedaṃ kṛta āścaryamutpātabhayaśaṅkitāḥ

First 200 of 2,031 passages. Read on

Linked texts (25)