Todararaja 11
Toḍararāja 11
- Language
- Sanskrit
Contents
- 11.9 — 1 part
- 11.25 — 2 parts
- 11.26-2 — 1 part
- 11.29 — 1 part
- 11.30 — 1 part
- 11.31 — 1 part
- 11.33 — 1 part
- 11.34 — 1 part
- 11.72 — 1 part
- 11.111 — 1 part
- 11.116 — 1 part
- 11.131 — 1 part
- 11.161 — 1 part
- 11.168 — 1 part
- 11.173 — 1 part
- 11.174 — 2 parts
- 11.179 — 1 part
- 11.185 — 1 part
- 11.187 — 1 part
- 11.188 — 2 parts
- 11.213 — 1 part
- 11.230 — 1 part
- 11.274 — 1 part
- 11.291 — 1 part
- 11.302 — 2 parts
- 11.324 — 1 part
- 11.332 — 1 part
- 11.340 — 1 part
- 11.346 — 1 part
- 11.353 — 1 part
- 11.357 — 1 part
- 11.360 — 1 part
- 11.366 — 1 part
- 11.440 — 1 part
- 11.430 — 1 part
- 11.461 — 2 parts
- 11.451 — 2 parts
- 11.456 — 1 part
- 11.480 — 1 part
- 11.574 — 1 part
- 11.597 — 1 part
- 11.598 — 1 part
- 11.625 — 1 part
- 11.650 — 1 part
- 11.673 — 1 part
- 11.674 — 1 part
- 11.687 — 1 part
- 11.702 — 1 part
- 11.723 — 1 part
- 11.741 — 2 parts
- 11.752 — 1 part
- 11.755 — 1 part
- 11.815 — 1 part
- 11.822 — 1 part
- 11.834 — 1 part
- 11.836 — 1 part
- 11.837 — 1 part
- 11.858 — 1 part
- 11.960 — 1 part
- 11.964 — 1 part
- 11.965 — 1 part
- 11.967 — 1 part
- 11.969 — 1 part
- 11.976 — 1 part
- 11.981 — 1 part
- 11.993 — 1 part
- 11.1003 — 1 part
- 11.1016 — 1 part
- 11.1024 — 1 part
- 11.1035 — 1 part
- 11.1076 — 1 part
- 11.1079 — 1 part
- 11.1128 — 1 part
- 11.1131 — 1 part
- 11.1201 — 2 parts
- 11.1219 — 2 parts
- 11.1222 — 1 part
- 11.1226 — 1 part
- 11.1233 — 1 part
- 11.1249 — 1 part
- 11.1253 — 1 part
- 11.1284 — 1 part
- 11.1294 — 1 part
- 11.1309 — 1 part
- 11.1313 — 2 parts
- 11.1346 — 1 part
- 11.1350 — 1 part
- 11.1350-2 — 1 part
- 11.1373 — 1 part
- 11.1383 — 1 part
- 11.1420 — 1 part
- 11.1454 — 1 part
- 11.1458 — 1 part
- 11.1504 — 1 part
- 11.1531 — 1 part
- 11.1540 — 1 part
- 11.1555 — 1 part
- 11.1558 — 1 part
- 11.1594 — 1 part
- 11.1616 — 1 part
- 11.1636 — 1 part
- 11.1662 — 1 part
- 11.1672 — 1 part
- 11.1690 — 1 part
- 11.1696 — 2 parts
- 11.1707 — 1 part
- 11.1738 — 1 part
- 11.1748 — 1 part
- 11.1798 — 1 part
- 11.1827 — 1 part
- 11.1828 — 2 parts
- 11.1844 — 1 part
- 11.1874 — 1 part
- 11.1880 — 1 part
- 11.1885 — 1 part
11.1
atha śrīkṛṣṇāvatāraḥ || tatra śrībhāgavatekathito vaṃśavistāro bhavatā somasūryayoḥ
rājñāṃ cobhayavaṃśyānāṃ caritaṃ paramādbhutam
11.2
yadośca dharmaśīlasya nitarāṃ munisattama
tatrāṃśānāvatīrṇasya viṣṇorvīryāṇi śaṃsa naḥ
11.3
ityādiparīkṣitpraśnānataraṃ śrīśuka uvāca
samyagvyavasitā buddhistava rājarṣisattama
vāsudevakathāyāṃ te yajjātā naiṣṭhikī ratiḥ
11.4
vāsudevakathāpraśnaḥ puruṣāṃstrīnpunāti hi
vaktāraṃ pṛcchakaṃ śrotṛṃstatpādasalilaṃ yathā
11.5
ādāvavatārakāraṇamāha
bhūmidṛptanṛpavyājadaityānīkaśatāyutaiḥ
ākrāntā bhūra bhāreṇa brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau
11.6
gaurbhūtvāśrumukhī khinnā krandantī karuṇaṃ vibhoḥ
upasthitāntike tasmai vyasanaṃ svamavocata
11.7
brahmā tadavadhāryātha saha devaistayā saha
jagāma satrinayanastīraṃ kṣīrapayonidheḥ
11.8
tatra gatvā jagannāthaṃ devadevaṃ vṛṣākapim
puruṣaṃ puruṣasūktena hyupatasthe samāhitaḥ
11.9
giraṃ samādhau gagane samīritāṃ
niśamya vedhāstridaśānuvāca ha
gāṃ pauruṣīṃ me śṛṇutāmarāḥ punarvidhīyatāmāśu tathaiva māciram
11.9.p1
[ bhāga0 10.1.17–21 ]
11.10
puraiva puṃsāvadhṛto dharājvaro
bhavadbhiraṃśairyadupūpajanyatām
sa yāvadurvyā bharamīśvreśvaraḥ
svakālaśaktyā kṣapayaṃścaredbhuvi
11.11
vasudevagṛhe sākṣādbhagavānpuruṣaḥ paraḥ
janiṣyate tatpriyārthaṃ saṃbhavantu surastriyaḥ
11.12
vāsudevakalānantaḥ sahastravadanaḥ svarāṭ
agrajo bhavitā devo hareḥ priyacikīrṣayā
11.13
viṣṇormāyā bhagavatī yayā saṃmohitaṃ jagat
ādiṣṭā prabhuṇāṃśena kāryārthe saṃbhaviṣyati
11.15
ityādiśyāmaggaṇāñprajāpatipatirvibhuḥ
āśvāsya ca mahīṃ gīrbhiḥ svaṃ dhāma paramaṃ yayau
11.16
atha kaṃsakārāgāre bhagavadavatāraṃ prastauti
śūraseno yadupatirmathurāmavadatpurīm
māthurānchūrasenāṃśca viṣayānbubhuje purā
11.26
rājadhānī tataḥ sābhūtsarvayādavabhūbhujām
mathurā bhagavānyatra nityaṃ saṃnihito hariḥ
11.27
tasyāṃ tu karhicicchaurirvasudevaḥ kṛtodvahaḥ
devakyā sūryayā sārddhaṃ prayāṇe rathamāruhat
11.18
ugrasenasutaḥ kaṃso bhaginyāḥ priyakāmyayā
raśmīnhayānāṃ jagrāha ram̐smai rathaśatairvṛtaḥ
11.19
atha sūcī
gajānāmaśvānāṃ śatamatha ca ratnāni vidhivatsutāprītyā prādādatirucirarocīṃṣi nṛpatiḥ
mṛdaṅgādyairvādyaiḥ paramarucirairhṛṣṭahṛdayo
viyadvāṇīṃ kaṃsaḥ śravaṇaviṣaye nūnamakarot
11.20
garbho'ṣṭamo'syāstava nāśakārī
bhaviṣyatītyambarato vacāṃsi
ākarṇya sadyaḥ sphuritādharaśrīrnihantumenāmasimācakarṣa
11.21
taṃ sāntvayansapadi tattvaparāṇi bhūyastasmai vacāṃsi vasudeva udājahāra
śrutvāpyasau na virarāma yadā vimṛśya
sa svīcakāra tanayānsvayameva dātum
11.22
kaṃse nivṛtte bhaginīvināśahetorvyatīte samaye sukhena
sā devakī sūnumasūt saumyamādyaṃ surāṇāmapi vandanīyam
11.23
kaṃsāyātinṛśaṃsāma sutamānakadundubhiḥ
jātamātredyāmāsa prītastatyāja taṃ ca saḥ
11.24
atha śrībhāgavate
nandādyā ye vraje gopā yāścāmīṣāṃ ca yoṣitaḥ
vṛṣṇayo vasudedyādyā devakyādyā yadustriyaḥ
11.25
sarve te devatāmāyā ubhayorapi bhārata
jñātayo bandhusuhṛdo ye ca kaṃsamanuvratāḥ
11.25.p1
[ bhāga 10.1.62-63 ]
11.25.p2
[ gate'tha vasudeve tu devakāryārthamudyataḥ | ]
11.26-2
etatkaṃsāma bhagavānśaśaṃsābhyetya nāradaḥ
bhūmerbhāyamāṇānāṃ daityānāṃ ca vadhodyamam
11.26-2.p1
[ bhāga. 10.1.64 ]
11.27-2
ṛpernirgame kaṃso yadūnmatvā surāniti
devakyāṃ garbhasaṃbandhaṃ viṣṇvaṃśaṃ svavadhaṃ prati
11.28
devakīṃ vasudevaṃ ca nigṛhya nigaḍai'grahīt
jātaṃ jātamahanputraṃ tayorajanaśaṅkayā
11.29
ātmānamiha saṃjātaṃ jānanprāgviṣṇunā hatam
mahāsuraṃ kālanemiṃ yadubhiḥ sa vyarudhyata
11.29.p1
[ bhāga0 10-1-68 ]
11.30
mātaraṃ pitaraṃ bhrātṝnbhāryāśca suhṛdaḥ sakhīn
ghnanti hyasutṛpo lubdhā rājānaḥ prāyaśo bhuvi
11.30.p1
[ bhāga0 10-1-67 ]
11.31
ugrasenaṃ ca pitaraṃ yadubhojāndhakādhipam
svayaṃ nigṛhya bubhuje śūrasenānmahābalaḥ
11.31.p1
[ bhāga0 10.1.69 ]
11.32
pralambabakacāṇūra tṛṇāvarta mahāśanaiḥ
muṣṭikā riṣṭadvividapūtanā ke śidhenukaiḥ
11.33
anyaiścāsurabhū pālairvāṇabhaumādibhirvṛtaḥ
yadūṃnāṃ kadanaṃ cakre balī māgadhasaṃśrayaḥ
11.33.p1
[ bhāga0 10.2 1-2]
11.34
bhagavānapi viśvātmā viditvā kaṃsajaṃ bhayam
yadūṃnāṃ nijanāthānāṃ yogamāyāṃ samādiśat
11.34.p1
[ bhāga0 10.2 6 ]
11.35
devakyā jaṭhare garbhaṃ śeṣākhyaṃ dhāma māmakam
tatsannikṛṣya rohiṇyā udare saṃniveśaya
11.36
athāhamaṃśabhāgena devakyāḥ putratāṃ śubhe
prāpsyāmi tvaṃ yaśodāyāṃ nandapatnyāṃ bhaviṣyasi
11.37
arciṣyanti manuṣyāstvāṃ sarvakāmavareśvarīm
dhūpopahāravalibhiḥ sarvakāmavarapradām
11.38
nāmadheyāni kurvanti sthānāni ca narā bhuvi
durgeti bhadrakālīti vijayā vaiṣṇavīti ca
11.39
kumudā caṇḍikā kṛṣṇā mādhavī kanyaketi ca
māyā nārāyaṇīśānī śāradetyambiketi ca
11.40
garbhasaṃkarṣaṇāttaṃ vai prāhuḥ saṃkarṣaṇaṃ bhuvi
rāmeti lokaramaṇādvalaṃ valavaducchrayāt
11.41
saṃdiṣṭaivaṃ bhagavatā tathetyomiti tadvacaḥ
pratigṛhya pratiśrutya gāṃ gatā tattathākarot
11.42
garbhe praṇīte devakyā rohiṇīṃ yoganidrayā
aho visraṃsito garbha iti paurā vicukruśuḥ
11.43
bhagavānapi viśvātmā bhaktānāmabhayaṃkaraḥ
āveśāṃśabhāgena mana ānakadundubheḥ
11.44
sa bibhratpauruṣaṃ dhāma bhrājamāno yathā raviḥ
durāsado durviṣaho bhūtānāṃ saṃbabhūva ha
11.45
tato jaganmaṅgalamacyutāṃśaṃ
samāhitaṃ śūrasutena devī
dadhāra sarvātmakamātmabhūtaṃ
kāṣṭhā yathānandakaraṃ manastaḥ
11.46
sā devakī sarvajagannivāsanivāsabhūtā nitarāṃ na reje
bhojendragehe'gniśikheva ruddhā
sarasvatī jñānakhale yathā satī
11.47
tāṃ vīkṣya kaṃsaḥ prabhayā jitāntarāṃ
virocayantīṃ bhavanaṃ śucismitām
āhaiṣa me prāṇaharo harirguhāṃ
dhruvaṃ śrito yanna pureyamīdṛśī
11.48
kimadya tasminkaraṇīyamāśu me
yadarthatantro na vihanti pauruṣam
striyāḥ svasurgurumatyā vadho'yaṃ
yaśaḥ śriyaṃ hantyanu kālamāyuḥ
11.49
svayaṃ sa jīvannṛlu saṃpareto
varteta yo'tyantanṛśaṃsitena
dehe mṛte taṃ manujāḥ śapanti
gantā tamo'ndhaṃ tanumānino dhruvam
11.50
iti ghoratamādbhāvātsa nivṛttaḥ svayaṃ prabhuḥ
āste pratīkṣaṃstajjanma harervairānubandhakṛt
11.51
āsīnaḥ saṃviśaṃstiṣṭhanbhuñjānaḥ paryaṭanmahīm
cintayāno hṛṣīkeśamapaśyattanmayaṃ jagat
11.52
brahmā bhavaśca tatraitya munibhirnāradādibhiḥ
devaiḥ sānucaraiḥ sākaṃ gīrbhirvṛṣaṇamaiḍayan
11.53
atha sūcī
brahmeśānapurogamā diviṣado jñātvā hariṃ devakīgarbhasthaṃ sapadi praphullakamalagrollāsinetraśriyaḥ
satyatvena jagatprapañcakatayā devaṃ dayāvāridhiṃ
bhūbhāroddharaṇakṣamaṃ madhurayā vācā ciraṃ tuṣṭuvuḥ
11.54
śrībhāgavate | śrīśuka uvāca
atha sarvaguṇopetaḥ kālaḥ paramaśobhanaḥ
yarhyevājanajanmakṣaṃ śāntarkṣagrahatārakam
11.55
diśaḥ prasedurgaganaṃ nirmaloḍugaṇodayam
mahī maṅgalabhūyiṣṭhapuragrāmavrajākarā
11.56
nadyaḥ prasannasalilā hṛdā amburuhaśriyaḥ
dvijālikulasaṃnādastabakā vanarājayaḥ
11.57
vavau vāyuḥ sukhasparśaḥ puṇyagandhavahaḥ śuciḥ
agnayaśca dvijātīnāṃ śāntāstatra samindhata
11.58
manāṃsyāsanprasannāni sādhūnāmasuradruhām
jāyamāne'jane tasminnedurmundubhayo divi
11.59
jaguḥ kiṃnaragandharvāstuṣṭuvuḥ siddhacāraṇāḥ
vidyādharyaśca nanṛturapsarobhiḥ samaṃ tataḥ
11.60
mumucurmunayo devāḥ sumanāṃsi mudānvitāḥ
mandaṃ mandaṃ jaladharā jagarjuranusāgaram
11.61
niśīthe tama udbhūte jāyamāne janārdane
devakyāṃ devarūpiṇyāṃ viṣṇuḥ sarvaguhāśrayaḥ
āvirāsīdyathā prācyāṃ diśīnduriva puṣkalaḥ
11.62
atha sūcau
lolatkuṇḍalacārugaṇḍayugalaṃ sphūrjanmukhāmbhoruhaṃ
kañjābheṣu caturṣu bāhuṣu gadācakrābjaśaṅkhaśriyam
dīptaṃ vakṣasi kaustubhadyutibharairālokya jātaṃ hariṃ
harṣādānakadundubhiḥ pratipadaṃ tuṣṭāva diṣṭyā śanaiḥ
11.63
kaṃsatrāsavaśādayaṃ ca manasā lakṣaṃ gavāṃ prādadādviprebhyo vidhivaccakāra manasā tatkālakṛtyāḥ kriyāḥ
sadyojātamajaṃ nirīkṣya nitarāṃ nirvarṇya vaktraśriyaṃ
harṣotphullavilocanātha śanakairastaudamuṃ devakī
11.64
viṣṇo rūpaṃ divyamīdṛksavakīyaṃ
saṃhṛtyāsmāṃkhāhi kaṃsasya bhīteḥ
etajjñāne garbhago'yaṃ tvamāsīrīśa vyaktā vañcanaiṣā janānām
11.65
prācīneṣu vidhāya janmasu yuvāmugraṃ tapo matkṛte
viṣṇurvāmanarūpadhāriṇamaho māmātmajaṃ prāptutaḥ
bhūyo bhaktibhareṇa vāṃ karuṇayā jāto'smi yuṣmadgṛhe
pitroretadudīrya daivatamiṇarbāāṃlo'bhavatprākṛtaḥ
11.66
atha śrībhāgavate
tataśca śaurirbhagavatpraṇoditaḥ
sutaṃ samādāya sa sūtikāgṛhāt
yadā bahirgantumiyepa tarhyajā
yā yogamāyājani nandajāyayā
11.67
tayā hṛtapratyayasarvavṛttiṣu
dvāḥstheṣu paureṣvapi śāyiteṣvatha
dvārastu sarvāḥ pihitā duratyayā
bṛhatkapāṭāyasakīlaśṛṅkhalaiḥ
11.68
tāḥ kṛṣṇavāhe vasudeva āgate
svayaṃ vyaśīryanta tamo yathā raveḥ
vavarṣa parjanya upāṃśugarjitaḥ
śeṣo'nvagādvāri nivārayanphaṇaiḥ
11.69
maghoni varṣatyasakṛdyamānujā
gambhīratoyaughajavormiphenilā
bhayānakāvartaśatākulā nadī
mārgaṃ dadau sindhuriva śriyaḥ pateḥ
11.70
nandavrajaṃ śaurirupetya tatra tāngopānprasuptānupalabhya nidrayā
sutaṃ yaśodāśayane nidhāya tatsutāmupādāya punargṛhānagāt
11.71
devakyāḥ śayane nyasya vasudevo'tha dārikām
pratimucya padorlohamāste pūrvavadāvṛtaḥ
11.72
yaśodā nandapatnī ca jātaṃ paramabudhyata
na talliṅgaṃ pariśrāntā nidrayāpagatasmṛtiḥ
11.72.p1
[ bhāga0 10. 3. 47-53 ]
11.73
śrīśuka uvāca
bahirantaḥpuradvāraḥ sarvāḥ pūrvavadāvṛtāḥ
tato bāladhvaniṃ śrutvā gṛhapālāḥ samutthitāḥ
11.74
te tu tūrṇamupavrajya devakyā garbhajanma tat
ācakhyurbhojarājāya yadudvignaḥ pratīkṣate
11.75
sa talpāttūrṇamutthāya kālo'yamiti vihvalaḥ
sūtogṛhamagācchīghraṃ praskhalanmuktamūrdhajaḥ
11.76
tamāha bhrātaraṃ devī kṛpaṇā karuṇaṃ satī
suteyaṃ tava kalyāṇa striyaṃ no hantumarhasi
11.77
bahavo hiṃsitā bhrātaḥ śiśavaḥ pāvakopamāḥ
tvayā daivasṛṣṭena putrikaikā pradīyatām
11.78
nanvahaṃ te hyavarajā dīnā hatasutā vibho
dātumarhasi mandāyā aṅgemāṃ caramāṃ prajām
11.79
śrīśuka uvāca
upagṛhyātmajāmevaṃ rudantyā dīnadīnavat
yācitastāṃ vinirbhartsya hastādācicchide khalaḥ
11.80
tāṃ gṛhītvā caraṇayorjātamātrāṃ svasuḥ sutām
apothayacchilāpṛṣṭhe svārthonmūlitasauhṛdaḥ
11.81
sā taddhastātsamutpatya sadyo devyambaraṃ gatā
adṛśyatānujā viṣṇoḥ sāyudhāṣṭamahābhujā
11.82
divyasragambarāleparatnābharaṇabhūṣitā
dhanuścarmeṣuśūlāsiśaṅkhacakragadādharā
11.83
siddhacāraṇagandharvairapsaraḥ kinnaroragaiḥ
upāhṛtorubalibhiḥ stūyamānedamabravīt
11.84
kiṃ mayā hatayā manda jātaṃ khalu tavāntakṛt
yatra kvacitpūrvaśatrurmā hiṃsīḥ kṛpaṇānvṛthā
11.85
iti prabhāṣya taṃ devī māyā bhagavatī bhuvi
bahunāma play niketeṣu bahunāmā babhūva ha
11.86
tathābhihitamākarṇya kaṃsa paramavismitaḥ
devakīṃ vasudevaṃ ca vimucya praśrito'bravīt
11.87
aho bhaginyaho māma mayā vāṃ bata pāpmanā
puruṣāda ivāpatyaṃ bahavo hiṃsitāḥ sutāḥ
11.88
sa tvahaṃ tyaktakāruṇyastyaktajñātisuhṛtkhalaḥ
kāṃllokānvai gamiṣyāmi brahmaheva mṛtaḥ śvasan
11.89
daivamapyanṛtaṃ vakti na martyā eva kevalam
yadviśrambhādahaṃ pāpaḥ svasurnihatavānśiśūn
11.90
mā śocataṃ mahābhāgāvātmajānsvakṛtabhujaḥ
jantavo na sadaikatra daivādhīnā mahāmate
11.91
bhuvi bhaumāni bhūtāni yathā yāntyapayānti ca
nāyamātmā tathaiteṣu viparyeti yathaiva bhūḥ
11.92
yathānevaṃvido bhedo yata ātmaviparyayaḥ
dehayogaviyogau ca saṃsṛtirna nivartate
11.93
tasmādbhadre svatanayānyayā vyāpāditānapi
mānuśoca yataḥ sarvaḥ svakṛtaṃ vindate'vaśaḥ
11.94
yāvaddhato'smi hantāsmītyātmānaṃ manyate svadṛk
tāvattadabhimānyajño vādhyabādhakatāmiyāt
11.95
kṣamadhvaṃ mama daurātmyaṃ sādhavo dīnatsalāḥ
ityuktvāśrumukhaḥ pādau śyālasvasrorathāgrahīt
11.96
mocayāmāsa nigaḍādviśrabdhaḥ kaṇthakāgirā
devakīṃ vasudevaṃ ca darśayannātmasauhṛdam
11.97
bhrātuḥ samanutaptasya kṣāntaroṣā ca devakī
vyasṛjadvasudevaśca prahasya tamuvāca ha
11.98
vasudeva uvāca
evametanmahābhāga yathā vadasi dehinām
ajñānaprabhavāhaṃdhīḥ svapareti bhidā yataḥ
11.99
śokaharṣabhayadveṣalobhamohamadānvitāḥ
mitho ghnantaṃ na paśyanti bhāvairbhāvaṃ pṛthagdṛśaḥ
11.100
śrīśuka uvāca
kaṃsa evaṃ prasannābhyāṃ viśuddhaṃ pratibhāṣitaḥ
devakīvasudevābhyāmanujñāto'viśadgṛham
11.101
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ kaṃsa āhūya mantriṇaḥ
tebhya ācaṣṭa tatsarvaṃ yaduktaṃ yogamāyayā
11.102
ākarṇya bharturgaditaṃ tamūcurdevaśatravaḥ
devānpratikṛtāmarṣā daiteyā nātikovidāḥ
11.103
daityā ūcuḥ
evaṃ cettarhi bhojendra puragrāmavrajādiṣu
anirdaśānnirddeśāṃśca haniṣyāmo'dya vai śiśūn
11.104
kimudyamaiḥ kariṣyanti devāḥ samarabhīravaḥ
nityamudvignamanaso jyāghoṣairdhanuṣastava
11.105
asyataste śaravrātairhanyamānāḥ samantataḥ
jijīviṣava utsṛjya palāyanaparā yayuḥ
11.106
kecitprāñjalayo bhītā nyastaśastrā divaukasaḥ
muktakacchaśikhāḥ keciddītāḥ sma iti vādinaḥ
11.107
na tvaṃ vismṛ(sṛ)taśastrāstrānvirathānbhayasaṃvratān
haṃsyanyāsaktavimukhānbhagnacāpānayudhyataḥ
11.108
kiṃ kṣemaśūrairvibudhaiḥsaṃyugavikatthanaḥ
rahojuṣā kiṃ hariṇā śaṃbhunā vā vanaukasā
11.109
kimindreṇālpavīryeṇa brahmaṇā vā tapasyatā
tathāpi devāḥ sāpatnyānnopekṣyā iti manmahe
tatastanmūlakhanane niyuṅkṣvāsmānanuvratān
11.110
yathāmayoge samupekṣito nṛbhirna śakyate rūḍhapadaścikitsitum
yathendriyagrāma upekṣitastathā
ripurmahānyaddhavalo na cālyate
11.111
mūlaṃ viṣṇurhi devānāṃ yato dharmaḥ sanātanaḥ
tasya ca brahmagoviprāstapoyajñāḥ sadakṣiṇāḥ
11.111.p1
[ bhāga0 10.4.19-39 ]
11.112
viprā gāvaśca vedāśca tapaḥ satyaṃ damaḥ śamaḥ
śraddhā dayā titikṣā ca kratavaśca harestanuḥ
11.113
sa hi sarvasurādhyakṣo hyasuradviḍ guhāśayaḥ
tanmūlā devatāḥ sarvāḥ seśvarāḥ sacaturmukhāḥ
11.114
evaṃ durmantribhiḥ kaṃsaḥ saha saṃmantrya durmatiḥ
brahmahiṃsāṃ hitaṃ mene kālapāśāvṛto'suraḥ
11.115
saṃdiśya sādhulokasya kadane kadanapriyān
kāmarūpadharāndikṣu dānavāngṛhamāviśat
11.116
te vai rajaḥprakṛtayastamasā mūḍhacetasaḥ
satāṃ dveṣamamācerannārādāgatamanyavaḥ
11.116.p1
[ bhāga0 10.4.40-45 ]
11.119
śrīśuka uvāca
nandastvātmaja utpanne jātāhlādo mahāmanāḥ
āhūya viprānvedajñānsnātaḥ śuciralaṃkṛtaḥ
11.118
vācayitvā svastyayanaṃ jātakarmatmajasya vai
kārayāmāsa vidhivatpitṛdevārcanādikam
11.119-2
dhenūnāṃ niyute prādādviprebhyaḥ samalaṃkṛte
tilādrīnsapta ratnaughānśātakaumbhāmbaravṛtān
11.120
kālena snānaśaucābhyāṃ saṃskāraistapasejyayā
śudhyanti dānaiḥ saṃtuṣṭyā dravyāṇyātmātmavidyayā
11.121
saumaṅgalyagiro viprāḥ sūtamāgadhavandinaḥ
gāyakāśca jagurnedurbheryo dundubhayo muhuḥ
11.122
vrajaḥ saṃmṛṣṭasaṃsiktadvārājiragṛhāntaraḥ
citradhvajapatākāsrakcailapallavatoraṇaḥ
11.123
gāvo vṛṣāśca vatsāśca haridrātailarūpitāḥ
vicitradhātubarhasragvastrakāñcanamālinaḥ
11.124
mahārhavastrābharaṇāḥ kañcukoṣṇīṣabhūṣitāḥ
gopāḥ samāyayū rājannānopāyanapāṇayaḥ
11.125
gopyaścākarṇya muditā yaśodāyāḥ sutodbhavam
ātmānaṃ bhūṣayāṃcakrurvastrākalpāñjanādibhiḥ
11.126
navakuṅkumakiñjalkamukhapaṅkajabhūtayaḥ
balibhistvaritaṃ jagmuḥ pṛthuśroṇyaścalatkucāḥ
11.127
gopyaḥ sumṛṣṭamaṇikuṇḍalanikkakaṇṭhyaścitrāmbarāḥ pathi śikhācyutamālyavarṣāḥ
nandālayaṃ savalayo vrajatīrvirejurvyālolakuṇḍalapayodharahāraśobhāḥ
11.128
[ bhāga0 10 5 1-11.
atha sūcī
gopyo gānaparāyaṇā itaito nṛtyanti vītatrapā
gopāḥ pītapaṭṭāvṛtā dadhijalaiḥ siñcanti tatrāgatān
nando vedavicakṣaṇāya viduṣe vṛndaṃ gavāṃ prādadādānando vrajavāsināmudabhavannandasya putro'bhavat
11.129
śrībhāgavate
nandaḥ kaṃsasya vārṣikyaṃ karaṃ dātuṃ kurudvaha
gopāngokularakṣāyāṃ nirūpya mathurāṃ gataḥ
11.130
vasudeva upaśrutya bhrātaraṃ nandamāgatam
jñātvā dattakaraṃ rājñe yayau tadavamocanam
11.131
taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya dehaḥ prāṇamivāgatam
prītaḥ priyatamaṃ dorbhyāṃ sasvaje premavihvalaḥ
11.131.p1
[ bhāga0 10 5 19-21 ]
11.132
vasudeva uvāca
diṣṭyā bhrātaḥ pravayasa idānīmaprajasya te
prajāśāyā nivṛttasya prajā yatsamapadyata
11.133
diṣṭyā saṃsāracakre'sminvartamāna punarbhivaḥ
upalabdho bhavānadya durlabhaṃ priyadarśanam
11.134
naikatra priyasaṃvāsaḥ suhṛdāṃ citrakarmaṇām
oghena vyūhyamānānāṃ pḷavānāṃ srotaso yathā
11.135
kaccitpaśavyaṃ nirūcaṃ bhūryambutṛṇavīrudham
bṛhadvanaṃ tadadhunā yatrāsse tvaṃ suhṛdvṛtaḥ
11.136
bhrātarmama sutaḥ kaccinmātrā saha bhavadvraje
tātaṃ bhavanta manvāno bhavadbhyāmupalālitaḥ
11.137
puṃsastrivargo vihitaḥ suhṛdo hyanubhāvitā
na teṣu kliśyamāneṣu trivargo'rthāya kalpate
11.138
nanda uvāca
aho te devakīputrāḥ kaṃsena bahavo hatāḥ
ekāvaśiṣṭāvarajā kanyā sāpi divaṃ gatā
11.139
nūnaṃ hyadṛṣṭaniṣṭho'yamadṛṣṭaparamo janaḥ
adṛṣṭamātmanastattvaṃ yo veda na sa muhyati
11.140
vasudeva uvāca
karo vai vārṣikau datto rājñe dṛṣṭā vayaṃ ca vaḥ
neha stheyaṃ bahutithaṃ santyutpātāśca gokule
11.141
śrīśuka uvāca
iti nandādayo gopāḥ proktāste śauriṇā yayuḥ
anobhiranaḍudyuktaistamanujñāpya gokulam
11.142
atha sūtrī
nande nijavrajagatai vasudevavācā
saṃcintya cāru caraṇāmbujameva viṣṇoḥ
autpātikāni kila kaṃsavaco'nusāritadbhṛtyavargavihitāni samāhṛtāni
11.143
yoṣidveṣamupetya sundarataraṃ prāptā vrajaṃ pūtanā
kaṃsāddaivavaśādupaitya bhavanaṃ nandasya cāṭūktibhiḥ
kṛṣṇaṃ vīkṣya nirantareṇa nitarāmāghrāya mauliṃ hareraṅke kiṃ ca nidhāya nīradaruciṃ stanyaṃ svakīyaṃ dadau
11.144
satpīyūpamayūkhanirmalamukhīṃ kundāvadātāmbarāmīṣallambitakeśapāśavilasatpuṣpaśriyollāsinīm
samyagvīkṣya dṛgañcalena bhagadhānvijñāya tāṃ ḍākinīmasyāḥ pāṇisarojapīḍitakucaṃ prāṇānvayobhiḥ papau
11.145
sā sadyo'tikarālapīvaratanurmā muñca muñcādhunā
muñcetyasphuṭabhāṣiṇī nipatitā bhūmau vyasū rākṣasī
bālaṃ tatra vilokya vakṣasi sukhaṃ krīḍantamasyāstanau
gopā vismayamāgatāḥ pratipadaṃ rakṣāṃ ca cakrurhareḥ
11.146
mudā yaśodā saha gopikābhirāghrāya mauliṃ madhusūdanasya
savismayotphullavilocanāntā
nīrājanāmādarataścakāra
11.147
aho mahattvaṃ puruṣottamasya
datvā stanaṃ kṛṣṇajighāṃsayāpi
yā yogibhirdhyānaparairupaiyā
tāṃ pūtanā sadgatimāsasāda
11.148
autthānikotsavavidhau saha gopikābhirambā śiśuṃ vimalaśilyatale cakāra
ūrdhvaṃ vidhāya navakomalapādapadmaṃ
kautūhalena śakaṭaṃ bhagavānbabhañja
11.149
tatrāgatyātha gopāḥ śakaṭamati śiśoḥ pārśvato bhagnabhāṇḍaṃ
dṛṣṭvā hā kaṣṭametatkimivi kimiti ca procurādāya kṛṣṇam
viprāḥ sūktaiḥ sadṛkphairatiruciraṛco rakṣaṇādīni cakrurmūrdhanyāghrāya mātā harimamitaguṇagrāmamaṅke cakāra
11.150
yaśodā svādāṅgādatigurutayā taṃ śiśurmāpa
kṣitau dhṛtvā viṣṇoścaraṇakamaladhyānamakarot
tṛṇāvarto daityo'pyativiṣamavātyākṛtirasau
jahāra śrīkṛṣṇaṃ viyati visaratpāṃśuvipamaḥ
11.151
apaśyantī bālaṃ vikalahṛdayā hanta jananī
nirānando nandaḥ sapadi suhṛdo mūḍhamanasaḥ
iti jñātvā kṛṣṇo viyati vicarantaṃ ditisuta
gale gāḍha dhṛtvā sapadi galitaprāṇamakarot
11.152
śrībhāgavate
tamantarikṣātpatitaṃ śilāyāṃ
viśīrṇasarvāvayavaṃ karālam
puraṃ yathā rudraśareṇa viddhaṃ
striyo rudatyo dadṛśuḥ sametā
11.153
ādāya mātre pratihṛtya vismitāḥ
kṛṣṇaṃ ca tasyorasi lambamānam
taṃ svastimantaṃ puruṣādanārti
vihāyasā mṛtyumukhātpramuktam
11.154
gopyaḥ sagopāḥ kila nandamukhyā
labdhāśiṣaḥ prāpuratīva modam
aho yatātyadbhutameṣa rakṣasā
bālo'nivṛttiṃ gamito'bhyagātpunaḥ
11.155
hiṃsraḥ svapāpena ca hiṃsitaḥ khalaḥ
sādhuḥ samatvena bhayātpramucyate
kiṃ nastapaśvīrṇamadhokṣajārcanaṃ
pūrteṣṭadattamuta bhūtasauhṛdam
yatsaṃparetaḥ punareva bālako
diṣṭyā svabandhūnpraṇayādupasthitaḥ
11.156
dṛṣṭādbhutāni bahuśo nandagopo bṛhadvane
vasudevavaco bhūyo mānayāmāsa vismitaḥ
11.157
tṛṇāvartāgame dṛṣṭagaurāvāśaṅkinīṃ prasūm
bodhayandarśayāmāsa jṛmbhamāṇo mukhe jagat
11.159
ekadārbhakamādāya svāṅkamāropya bhāminī
prasrutaṃ pāyayāmāsa stanaṃ snehapariplutā 158
pītaprāyasya jananī sā tasya rucirasmitam
mukhaṃ lālayatī rājañjṛmbhato dadṛśe idam
11.160
khaṃ rodasī jyotiranīkamāśāḥ
sūryenduvahviśvasanāmvudhīṃśca
dvīpānnagāṃstadduhiturvanāni
bhūtāni yāni sthirajaṅgamāni
11.161
sā vīkṣya viśvaṃ sahasā rājansaṃjātavepathuḥ
saṃmīlya mṛgaśāvākṣī netre āsītsuvismitā
11.161.p1
[ bhāga0 10-7 29-37 ]
11.162
atha sūcī
vrajaṃ gargo gatvā yadukulaguruḥ śaurivacasā
samāyāto nandālayamatha śiśuṃ vīkṣya muditaḥ
tayornāmānyarthairanugatapadānyeṣa vidadhe
vidhijñaḥ saṃguptaṃ rahasi nivasankaṃsabhayataḥ
11.163
carantau jānubhyāmatha karayugābhyāmadhimahi
sphurantau pratyaṅgaṃ pariṇatarajorūṣitarucī
kadācijjambālākulitalalitau kaitavaśiśū
mudā mātroḥ prītiṃ pratipadamudārāṃ vidadhatuḥ
11.164
vatsānmuñcati gā ruṇaddhi capalo muṣṇāti kṛṣṇo dadhi
kṣīrāṇi kṣipati kṣitau tava suto dṛṣṭaḥ kvacillīyate
bhāṇḍaṃ sphoṭayati svayaṃ ca śiśubhiḥ sarpīṃṣi bhuṅkte balācchrutvaivaṃ gurugopikājanavaco lebhe yaśodā mudam
11.165
bālakrīḍanayā mayā saha gataḥ kṛṣṇo mṛdaṃ bhuktavāñchrutvaivaṃ balavācamāha jananī kiṃ kṛṣṇa satyaṃ vacaḥ
mithyā mātaridaṃ vilokaya mukhaṃ vyādehi matsanmukhaṃ
vyādīrṇe vadane śiśoratha jagad dṛṣṭvā yayau vismayam
11.166
śrībhāgavate
itthaṃ viditatattvāṃ gopikāyāṃ sa īśvaraḥ
vaiṣṇavīṃ vyatanonmāyāṃ putrasnehamayīṃ vibhuḥ
11.167
sadyo naṣṭasmṛtirgopī sāropyārohamatmajam
pravṛddhasnehakalilahṛdayāsa yathā purā
11.168
trayyā copaniṣadviśca sāṃkhyayogaiśca sāttvataiḥ
upagīyamānamāhātmyaṃ hari sānvayatātmajam
11.168.p1
[ bhāga0 10 8.43-45 ]
11.169
atha sūcī
dadhno manthanakarmaṇākulamatirmātā kadācitsutaṃ
pītastanyamaneśya cañcalataraṃ dāmnā dṛḍholūkhale
baddhā gāḍhamavekṣya gharmakramale kṛṣṇasya gūḍhasmitā
gāyantī caritaṃ hareratha dadhi sphītaṃ mamantha svayam
11.170
śrībhāgavate
taddāma badhyamānasya svātmajasya kṛtāgasaḥ
dvyaṅgalonamabhūttena saṃdadhe'nyacca gopikā
11.171
yadāsa tadapi nyūnaṃ tenānyadapi saṃdadhe
tadapi dvyaṅgulaṃ nyūnaṃ yadyadādatta bandhanam
11.172
evaṃ svagehadāmāni yaśodā saṃdadhatyapi
gopīnāṃ susmayantīnāṃ smayantī vismitābhavat
11.173
svamātuḥ svinnagātrāyā visrastakabarasrajaḥ
dṛṣṭvā pariśramaṃ kṛṣṇaḥ kṛpayāsītsvabandhane
11.173.p1
[ bhāga0 10-9-15-18 ]
11.174
lokebhyo nijabhaktabhaktivaśatāṃ saṃdarśayannagrayā
baddholūkhalamācakarṣa purato dṛṣṭvā drumāvarjunau
tāvuddhartumanā babhañja vicaranmadhye harirlīlayā
putrābhyāṃ dhanadasya ca stutipadaṃ prātaḥ śriyaṃ yacchatu
11.174.p1
śrībhāgavate
11.174.p2
[ evaṃ saṃdarśitā hyaṅga hariṇā bhṛtyavaśyatā | ]
11.175
svavaśenāri kṛṣṇena yasyedaṃ seśvaraṃ vaśe
11.176
nemaṃ viriñco na bhavo na śrīrapyaṅgasaṃśrayā
prasādaṃ lebhire gopī yattatprāpa vimuktidāt
11.177
nāyaṃ sukhāpo bhagavāndehināṃ gopikāsutaḥ
jñānināṃ cātmapotānāṃ yathā bhaktimatāmiha
11.178
kṛṣṇastu gṛhakṛtyeṣu vyagrāyāṃ mātari prabhuḥ
adrākṣīdarjunau pūrvaṃ guhyakau dhanadātmajau
11.179
purā nāradaśāpena vṛkṣatāṃ prāpitau madāt
nalakūbaramaṇigrīvāviti khyātau śriyānvitau
11.179.p1
[ bhāga0 10-9-19-23 ]
11.180
śrībhāgavate
gopā nandādayaḥ śrutvā drumayo. patato ravam
tatrājagmuḥ kuruśreṣṭha nirghātabhayaśaṅkitāḥ
11.181
bhūmyāṃ nipatitau tatra dadṛśuryamalārjunau
babhramustadavijñāya lakṣyaṃ patanakāraṇam
11.182
ulūkhalaṃ vikarṣanta dāmnā baddhaṃ ca bālakam
kasyedaṃ kṛta āścaryamutpātabhayaśaṅkitāḥ
First 200 of 2,031 passages. Read on
Linked texts (25)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gopālacampū — Jīva Gosvāmin 1588, Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Sādhanadīpikā — Rādhākṛṣṇa Gosvāmin 1600, Sanskrit
- Ujjvalanīlamaṇi — Rūpa Gosvāmin 1540, Sanskrit
- Laghubhāgavatāmṛta — Rūpa Gosvāmin 1530, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Janmaprakaraṇa — Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit
- Muktāphala — Vopadeva, Sanskrit
- Prītisandarbha — Jīva Gosvāmin 1535, Sanskrit
- Kṛṣṇasandarbha — Jīva Gosvāmin, Sanskrit
- Krīḍākauśalya — Harikṛṣṇa Veṅkaṭarāma Jyotirvid, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Vṛndāvanakhaṇḍe Gargasahhitā — Sanskrit
- Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi) — Kumāra Kavi, Sanskrit
- Bṛhadbhāgavatāmṛta — Sanātana Gosvāmin 1530, Sanskrit
- Bhāgavatāmṛta — A learned Goswami, Sanskrit
- Paratattvajñāna — Muralīdhara 1555, Sanskrit
- Paratattvājña — Muralīdharadāsa, Sanskrit