Suryasiddhanta 2.8

2.8

budhaśukrayoḥ śīghroccājjātyabhiprāyeṇaikavacanam | budhaśukrayoḥ pāto jātyabhiprāyeṇaikavacanam | tadvat parārdhapūrvārdhabhagaṇārdhamadhye yadā yatkāle sthitastatkālāt yatkāle pātākhyamityarthaḥ | tau budhaśukrau yathoktavat pūrvārdhaparārdhakrameṇa dakṣiṇottarayorvikṣipyete vikṣipāntareṇa tyajyete | nanūccāt tadvadavasthitapāto saṃbandhābhāvādbudhaśukrau dakṣiṇottarayoḥ kathaṃ tyajato'nyathā vaiyadhikaraṇyenātiprasaṅgāpattirityataḥ kāraṇamāha | tacchī-
tacchīghrākarṣaṇāditi | śīghghapātābhyāṃ śīghra mandoñcenākarṣaṇaṃ tasmāt pātasthānādhiṣṭhāṭadevatābhyāṃ savyetarasthityanusāreṇa devāsurarūpātivegākarṣaṇarūpanādityarthaḥ | ato budhaśukrāvuktavaduttaradakṣiṇakrameṇa vikṣipyete | atra pātamabdena cakraśodhitapāto bodhyaḥ | anyathā grahoccaśīghroccarūpakendrayojanasyopapattisiddhatvena śīghrocconagraha rūpakendrayojanoktyanupapatteḥ | tathā ca sarvagrahasādhāraṇaṃ vikṣepakathanaṃ pātabhedadarśanārthaṃ budhaśukrayoḥ pṛthaguktam | na hyasmāt padye dvayayorvikṣepaṇaṃ pratīyate yena prāguktasarvatrilopāśaṅkanaṃ śaṅkanīyam | pātabhedoktikāraṇaṃ ca | atra svapātaśravaṇāḥ paṭhitā bhṛgujñayos te śīghrakendrabhagaṇairadhikā vyataḥ syuḥ || svalpāḥ sukhārthamuditāścalakendrayuktā pātau tayoḥ paṭhitacakrabhavau vidheyau iti bhāskarācāryoktamiti dik |