Upapattishekhara 20.p1.1
Upapattiśekhara 20.p1.1
- Language
- Sanskrit
20.p1.1
yojanāni śatānyaṣṭau bhūkarṇo dviguṇāni tu
tadvargato daśaguṇātpadaṃ bhūparidhirbhavet
lambajyāghnastrijīvāptaḥ sphuṭo bhūparidhiḥ svakaḥ
atha spaṣṭabhūparidhisādhanārthaṃ kṣetram (2)
spaṣṭam | atra rekhāpurāṇi śrīpatinā paṭhyante—‘ laṅkā kumārī nagarī ca kāñcī
pānāṭamadriśca sitaḥ ṣaḍāsyaḥ | śrīvatsagulmaṃ ca purī tataśca māhiṣmatī cojjayinī
prasiddhā || syādāśramo'smānnagaraṃ suramyaṃ tataḥ puraṃ paṭṭaśivābhidhānam | śrīgargarāṭhaṃ
ca sarohitākṣaṃsthāneśvaraṃ śītagiriḥ sumeruḥ || itīva yāmyottaragāṃ dharāyā rekhāmimāṃ golavido vadanti | anyāni rekhāsthitibhāñji loke jñeyāni tajjñaiḥ puṭabhedanāni || ’
atropapattiḥ | spaṣṭabhūparidhinā grahabhuktirlabhyate tadā deśāntarayojanaiḥ kimiti
kalādiphalaṃ svarekhāpurāta svasthāne pūrvabhāge madhyagrahe spaṣṭagrahe vā ṛṇaṃ paścimabhāge,
tu dhanam | uktaṃ ca gole-‘ ādau prāgudayo'paratra viṣaye paścāddhi rekhodayāt
syāt tasmāt kriyate tadantarabhavaṃ kheṭeṣvṛṇaṃ svaṃ phalam |’
iha laṅkāsvayāmyottaravṛttayontagaṃ pūrvāparam, svanirakṣasvasthānayorantaraṃ yāmyottaram, svanirakṣasvarekhāpurayorantaraṃ tiryak ca jñeyam
tathā-“ svadeśagaṃ yad dhruvayorvilagnaṃ
tat svīyayāmyottaravṛttasaṃjñam
lagnaṃ ca tad yatra nirakṣadeśo
sa eva vedyaḥ svanirakṣadeśaḥ ||’
vyakṣasvadeśakṣitije vibhinne
tayostu yāmyottaravṛttamekam ||” iti
Linked texts (7)
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Sūryasiddhānta — Maya, Sanskrit
- Nāradopapurāṇa — Sanskrit
- Tattvaviveka — Kamalākarabhaṭṭa 1633, Sanskrit
- Siddhāntatattvaviveka — Kamalākarabhaṭṭa 1633, Sanskrit
- Siddhāntaśekhara (ed. Babuaji Misra) — Sanskrit
- Golādhyāya of Siddhāntaśiromaṇi — Bhāskarācārya, Sanskrit