Pramāṇa · Search · About · API

Upapattishekhara 20.p1.1

Upapattiśekhara 20.p1.1

Language
Sanskrit

20.p1.1

yojanāni śatānyaṣṭau bhūkarṇo dviguṇāni tu
tadvargato daśaguṇātpadaṃ bhūparidhirbhavet
lambajyāghnastrijīvāptaḥ sphuṭo bhūparidhiḥ svakaḥ
atha spaṣṭabhūparidhisādhanārthaṃ kṣetram (2)
spaṣṭam | atra rekhāpurāṇi śrīpatinā paṭhyante—‘ laṅkā kumārī nagarī ca kāñcī
pānāṭamadriśca sitaḥ ṣaḍāsyaḥ | śrīvatsagulmaṃ ca purī tataśca māhiṣmatī cojjayinī
prasiddhā || syādāśramo'smānnagaraṃ suramyaṃ tataḥ puraṃ paṭṭaśivābhidhānam | śrīgargarāṭhaṃ
ca sarohitākṣaṃsthāneśvaraṃ śītagiriḥ sumeruḥ || itīva yāmyottaragāṃ dharāyā rekhāmimāṃ golavido vadanti | anyāni rekhāsthitibhāñji loke jñeyāni tajjñaiḥ puṭabhedanāni || ’
atropapattiḥ | spaṣṭabhūparidhinā grahabhuktirlabhyate tadā deśāntarayojanaiḥ kimiti
kalādiphalaṃ svarekhāpurāta svasthāne pūrvabhāge madhyagrahe spaṣṭagrahe vā ṛṇaṃ paścimabhāge,
tu dhanam | uktaṃ ca gole-‘ ādau prāgudayo'paratra viṣaye paścāddhi rekhodayāt
syāt tasmāt kriyate tadantarabhavaṃ kheṭeṣvṛṇaṃ svaṃ phalam |’
iha laṅkāsvayāmyottaravṛttayontagaṃ pūrvāparam, svanirakṣasvasthānayorantaraṃ yāmyottaram, svanirakṣasvarekhāpurayorantaraṃ tiryak ca jñeyam
tathā-“ svadeśagaṃ yad dhruvayorvilagnaṃ
tat svīyayāmyottaravṛttasaṃjñam
lagnaṃ ca tad yatra nirakṣadeśo
sa eva vedyaḥ svanirakṣadeśaḥ ||’
vyakṣasvadeśakṣitije vibhinne
tayostu yāmyottaravṛttamekam ||” iti

Linked texts (7)