The Exemplary Tale of Puṇyabala 1.15

1.15

རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱད་གཟུགས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱད་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ན་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་དག་གིས་ཀྱང་བྱད་གཟུགས་བཟང་བ་འདི་ནི་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟོས་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྙིང་ནས་བཀུར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་འདི་ཐོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། གཟུགས་དག་གིས་བྱར་ཅི་ཡོད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་འབའ་ཞིག་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱད་གཟུགས་དང་ལྡན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་ལ་ནི་ཚེ་འདིའམ་ཚེ་ཕྱི་མའི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་མི་གྲག་སྟེ། བྱད་གཟུགས་ཉམས་སུ་དཔེན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱིས་པ་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞིང་རྨེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲུ་དང་། ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁེ་དང་། ཞབས་འབྲིང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་། མི་སྟོད་རིམས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྣང་ངོ་། །ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་། ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། གནོད་པ་རྣམས་ཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་དཀའ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ལ་བཟོ་དང་ལྡན་པས་བགད་དེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་

common people know that good looks are the most valuable quality of humans. Why? When they see someone with good looks, even if they have never seen this person before, they are overjoyed—even those who were not joyful before. Even the sages of the past proclaimed that attaining good looks is fully half of what is to be attained. Moreover, just observe that when people see someone with good looks, they are gladdened by merely beholding this person. From their hearts, they treat this person with respect, just like the best people treat the supreme Dharma.’

“When the diligent one heard the words of the good-looking prince, he said, ‘But what are you going to do with these good looks? Diligence alone is the most valuable quality of humans. Why? If you have good looks but lack diligence, no desirable results will appear or be heard of, either at present or in future lives. So to say that good looks are the most valuable quality will only confuse childish, ordinary²⁶ beings. Diligence produces desirable results in this very life. Consider that such things as farmers’ crops, merchants’ wealth, servants’ sustenance, superior men’s understanding of scriptures, and meditators’ attainments of the fruits of meditation all appear in this life as the desirable fruits of diligence. Diligence also produces fruits in future lives: such things as the higher realms, vast resources, and the attainment of liberation also appear in future lives as the fruits of diligence. Moreover, diligence serves as the basis of all good qualities, and it overcomes harm. Nothing is harder to attain than diligence.’

“When the artistic one heard this, he laughed and said,