Pramanavarttika 3

3

ངོ་བོ་བལྟར་རུང་བའི། །བདག་ཉིད་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ། །མེད་དོན་ཅན་མི་དམིགས་རྣམ་བཞི། །དེ་དང་འགལ་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ། །དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་དེ། །རྒྱུ་མཚན་དག་ནི་འགལ་བ་ཉིད། །མེད་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། ༈ །འགལ་འབྲས་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་ནི། །དུས་ལ་སོགས་ལ་ལྟོས་པར་འདོད། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་འགྱུར་མི་གྲང་བ། །སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཐལ་བ་བཞིན། ༈ །རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། ༈ །ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་རྣམས། །འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་འབྲས་བུ་ལ། །མ་ངེས་པ་ནི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །གེགས་བྱེད་པ་དག་སྲིད་ཕྱིར་རོ། ༈ །ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལུས་པའི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རོས་རྟོགས་པ། །རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། །དུ་བས་བུད་ཤིང་འགྱུར་བ་བཞིན། ༈ །ནུས་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་ནི། །རོ་མེད་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་རྒྱུ། ༈ །དེ་ལྟར་འདས་དུས་གཅིག་རྣམས་རྟོགས། །དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས། ༈ །རྒྱུ་མ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་དེ། །ལྷག་མ་དང་ལྡན་ནུས་མེད་ཕྱིར། །ལུས་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་དཔོག་བཞིན། ༈ །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ། །ཙམ་གྱིས་འབྲས་སྤྱི་མཐོང་བ་ལས། །གཏན་ཚིགས་ཤེས་པ་ཚད་ལྟར་སྣང་། །ཚིག་ལས་ཆགས་ཅན་ལ་སོགས་བཞིན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ། །ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མིན། །འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཕྲུ་བའི་འབྲས་ནི་ཚོས་པ་བཞིན། ༈ །གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ལ་ལྷག་མ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། ༈ །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་གསུམ་ལའང་། །དེ་ཡིས་མ་གྲུབ་བཟློག་དོན་དང་། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །མི་མཐུན་ཆོས་བརྗོད་གང་ཡིན་པ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་འབྲས་ཅན་དེ། །དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང༌། །

an intrinsic nature that is fit to be observed,
When their own identities are unestablished,
Are the four kinds of non-cognition having non-existence as their object.
Any application involving the observation
Of the cause of what is contradictory to that,
If it is devoid of that very contradictory cause,
Is erroneous.

The contradictory effect also is held to depend upon
Place, time, and so forth;
Otherwise it would be erroneous, like the ash
In establishing the absence of cold.

That which infers the arising of an effect
From the totality of causes,
Because it does not depend on any other thing,
Is stated to be an [inference by] essential nature.

Regarding the capacities which are the effect of the totality [of causes],
With respect to an effect connected to a change,
It is inconclusive indeed,
Because obstacles may possibly occur.

The understanding of form and so on from taste,
Which depend upon a single totality [of causes],
Is an inference of a causal quality,
Just as smoke [infers] the transformation of firewood.

Without the operation of capacity,
Taste itself, which is the cause of the other, does not exist.

Thus those having a single past time are understood;
That arises from an effect logical mark.

Any inference of an effect
From an incomplete totality of causes,
Is indeterminate, because it lacks capacity,
Like inferring passion from a body.

Through observing the general effect
By the mere non-observation in the heterologous class,
The cognition of a logical reason is a pseudo-pramāṇa,
Like [inferring someone to be] passionate from their words and so on.
Mere non-observation in the heterologous class
Does not mean there is no error,
Because error is possible,
Like [judging] the cooking of the rice in a pot.

Whatever presents negative concomitance
By mere non-observation,
Because it is a cause of doubt,
Is said to be indeterminate.

Even with regard to the three criteria of the reason,
In order to eliminate unestablished [reasons] and
As an antidote to error,
Ascertainment has been stated by him.
Whatever statement of a dissimilar attribute
Serves as an antidote to error,
If its effect is non-observation,
That is understood even without mentioning it. / Even by the word "non-existent",