Pramanavarttika 76

76

འདོད་པ། །དེ་ཡི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན། ༈ །གང་ཚེ་ཤེས་ཆ་དོན་དུ་ནི། །གཞག་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡུལ་བཅས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་ཉིད་ཉམས་མྱོང་གང་། །དེ་ཉིད་དོན་དུ་རྣམ་པར་ངེས། ༈ །གལ་ཏེ་འདི་བདག་འདོད་རྣམ་དང་། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མྱོང་གྱུར་ན། །འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་། །དོན་རིག་པར་ནི་འགྱུར་བ་མིན། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་ན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཉིད་དེ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་ངོ་བོས། །མ་ཡིན་དུ་མའི་བདག་སྐྱོན་ཕྱིར། །ཁས་བླངས་ན་ཡང་གཉིས་པོ་དག །ཐ་དད་པར་ནི་མྱོང་མི་འགྱུར། ༈ །མ་མཐོང་བསྒྲིབས་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །དོན་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །དུ་མའི་བདག་ཉིད་དངོས་དེ་ལ། །གཅིག་གི་བདག་ཏུ་མཐོང་བྱེད་པ། །མ་མཐོང་བ་དེ་ཅི་ལྟར་ན། །དོན་མཐོང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ༈ །གལ་ཏེ་འདོད་དང་མི་འདོད་པར། །སྣང་བ་རྟོག་ཡིན་དོན་བློ་མིན། །དེ་ལའང་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པར། །མཚམས་སྦྱོར་མེད་སེམས་མཐོང་བ་ཡིན། ༈ །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ལའང་། །རང་ཉིད་ཉམས་མྱོང་འབྲས་ཡིན་རིགས། །གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་རང་བཞིན། །དེ་ལྟར་དོན་ནི་རྣམ་པར་ངེས། ༈ །དེའི་ཚེ་དོན་སྣང་འདི་ཉིད་ནི། །ཚད་ཡིན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནི། །དོན་གཞན་མིན་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ལ། །འཛིན་བདག་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མིན། ༈ །གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་བདག་དེ། །ཤེས་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུར། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས། །ངེས་བྱེད་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་རིག་འདོད། །འདི་ལྟར་དོན་བདག་སྣང་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་ལ་ནི། །གནས་དོན་དེ་ཡི་བྱ་བ་དེ། །གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་དེ་ནི། །གནས་པ་དེ་ལྟར་དེ་རབ་གསལ། ༈ །དོན་འཇོག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །རང་རིག་ཡིན་ཡང་དོན་རིག་འདོད། །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མིན། །རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱོད་པ་ན། །རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བཤད། །དོན་རིག་དེ་བདག་ཉིད་ཕྱིར་རོ། ༈ །དེ་དང་འདྲ་བའམ་གཞན་འདྲའང་རུང་། །ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་དོན་ཡང་ཡིན་པས་ན། །དོན་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད། ༈ །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར། །དོན་དངོས་མེད་པར་སྣང་ཅན་དེ། །ཇི་ལྟར་དོན་འཛིན་ཞེ་ན་བདེན། །དེ་འདྲ་ངས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ།

and not established as such an entity, / it is experienced in that way.
When a cognition is endowed with an object / in order to establish an aspect of consciousness as an object,
at that time, whatever is the experience of itself / is ascertained as the very object.
If its self were experienced in the aspect of desire / and in another aspect,
even through that desire or aversion / the object would not be cognised.
Even if an external object exists, / how could it be an experience of it?
By its own nature, the self of consciousness / cannot be [so], because of the flaw of having a manifold nature.
Even if accepted, the two / would not be experienced as distinct.
If it is argued that it is not, because unseen and obscured, / it would not be cognised through the power of the object.
How could that which sees as having a single nature / that entity which has a manifold nature,
and does not see [the manifold], / be a seer of the object?
If the appearance of desired and undesired / is conceptual thought and not a cognition of an object,
even there, in omens of death and so forth, / a mind without conceptual connection is seen.
Therefore, even with an external object of evaluation, / the experience of itself is rightly the result,
because just as its essential nature is, / so the object is ascertained.
At that time, this appearance of the object / is the pramāṇa; even though it exists,
because it is not a distinct object, / it does not depend on an external grasper-self.
Because just as that nature of the object / resides in consciousness,
self-awareness is that which ascertains: / 'This resides in such a way.'
Therefore, that itself is held to be the cognition of the object. / Thus, the nature of the object does not appear.
Its means of accomplishment is the mind's / activity toward that object which resides [therein],
because just as that object resides, / so it is illuminated.
Because it is of the nature of that which establishes the object, / although it is self-awareness, it is held to be cognition of the object.
Therefore, there is no difference of object either. / When investigating its intrinsic nature,
self-awareness is taught to be the result, / because cognition of the object is of that nature.
Whether it is similar to that or similar to something else, / consciousness appears in that way.
Since the cause is also the object, / the object is held to be the object of evaluation.
'If it has an appearance without an actual object, / just as in the case of a certain aspect,
how does it apprehend an object?' True; / even I do not know such a thing!