Carmavastu 6

6

so 'nupūrveṇa grāmanagaranigamapallīpattaneṣu cañcūryamāṇo mahāsamudrataṭam anuprāptaḥ {MS: samudratīrasamanuprāptaḥ} / nipuṇataḥ sāmudraṃ yānapātraṃ pratipadya mahāsamudram avatīrṇo dhanahārakaḥ so 'nuguṇena vāyunā ratnadvīpam anuprāptaḥ / tena tatropaparīkṣyopaparīkṣya ratnānāṃ tad vahanaṃ pūritaṃ tadyathā tilataṇḍulakolakulatthānām* / so 'nuguṇena vāyunā saṃsiddhayānapātro jambudvīpam anuprāptaḥ / sa sārthas tasminn eva samudratīre āvāsitaḥ / asau śroṇaḥ koṭīkarṇo 'pi sārthavāho dāsakapālakāv ādāya sārthamadhyād ekānte 'pakramya āyaṃ vyayaṃ ca tulayitum ārabdhaḥ / paścāt tenāsau dāsako 'bhihitaḥ / dāsaka paśya sārthaḥ kiṃ karotīti / sa gataḥ / yāvat paśyati sārdhaṃ suptam* / so 'pi tatraiva suptaḥ / dāsakaś cirāyatīti kṛtvā pālako 'bhihitaḥ / pālaka paśya sārthaḥ kiṃ karotīti / sa gataḥ / yāvat paśyati sthorāṃ lardayantaṃ sārtham* / so 'pi sthorāṃ lardayitum ārabdhaḥ / dāsaka saṃlakṣayati / pālakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati / pālako 'pi (MSV IV 166) saṃlakṣayati / dāsakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyatīti / sa sārthaḥ sarātrim eva sthorāṃ lardayitvā saṃprasthitaḥ / so 'pi gāḍhanidrāvaṣṭabdhaḥ śayitaḥ / sa sārthas tāvad gato yāvat prabhātam* / te kathayanti / bhavantaḥ kva sārthavāhaḥ / purastād gacchati / purastād gatvā pṛcchanti kva sārthavāhaḥ / pṛṣṭhata āgacchati / pṛṣṭhato gatvā pṛcchanti kva sārthavāhaḥ / madhye gacchati / madhye gatvā pṛcchanti / yāvat tatrāpi nāsti / dāsakaḥ kathayati / mama buddhir utpannā pālakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyati / pālako 'pi kathayati / mama buddhir utpannā dāsakaḥ sārthavāhaṃ śabdāpayiṣyatīti / bhavanto na śobhanaṃ kṛtaṃ yad asmābhiḥ sārthavāhaś choritaḥ / āgacchata nivartāmaḥ / te kathayanti / bhavanto yadi vayaṃ nivartiṣyāmaḥ sarva evānayena vyasanam āpatsyāmaḥ / āgacchata kriyākāraṃ tāvat kurmaḥ / tāvan na kenacic chroṇasya koṭīkarṇasya mātāpitṛbhyām ārocayitavyaṃ yāvad bhāṇḍaṃ na pratiśāmitaṃ bhavatīti / te kriyākāraṃ kṛtvā gatāḥ / śroṇasya koṭīkarṇasya mātāpitṛbhyāṃ śrutaṃ śroṇaḥ koṭīkarṇo 'bhyāgata iti / tau pratyudgatau / kva sārthavāhaḥ / madhye āgacchati / madhye gatvā pṛcchataḥ kva sārthavāha iti / te kathayanti / pṛṣṭhata āgacchati / pṛṣṭhato gatvā pṛcchataḥ / kva sārthavāhaḥ / purastād gacchatīti / tais tāvad ākulīkṛtau yāvad bhāṇḍaṃ pratiśāmitam* / gataḥ paścāt te kathayanti / amba vismṛto 'smābhiḥ sārthavāha iti / tābhyām (MSV IV 167) eka āgatya kathayati / ayaṃ śroṇaḥ koṭīkarṇo 'bhyāgata iti / tasya tāv abhisāraṃ datvā pratyudgatau na paśyataḥ / apara āgatya kathayati / ayaṃ śroṇaḥ koṭīkarṇo 'bhyāgata iti / tasya tāv abhisāraṃ datvā pratyudgatau na paśyataḥ / tau yāvan (82v = GBM 6.747) na kasyacit punar api śraddadhātum ārabdhau / tābhyām udyāneṣu devakuleṣu chatrāṇi ghaṇṭāvyajanāni akṣarāṇi likhitāni yadi tāvac chroṇaḥ koṭīkarṇo jīvati laghv āgamanāya / atha cyutaḥ kālagato gatyupapattisthānāt sthānāntaraviśeṣatāyai / tau śokena rudantāv andhībhūtau / so 'pi sūryasyābhyudgamanakālasamaye sūryāṃśubhir ābhānvitaḥ pratibuddho yāvat sārthaṃ na paśyati / nānyatra tāv eva gardabhāvatiṣṭhataḥ / sa tau yojayitvā saṃprasthitaḥ / vālukāsthale vāyunā mārgaḥ pihitaḥ / smṛtimanto gardabhā jighritvā saṃprasthitaḥ śanair gacchantīti pratodayaṣṭyā spṛṣṭhāḥ śālāṭavīṃ praviṣṭāḥ / te tṛṣārtā (MSV IV 168) vihvalavadanā jihvāṃ nirnāmayya gacchanti / tān dṛṣṭvā tasya kāruṇyam utpannam* / sa saṃlakṣayati / yady etān notsrakṣyāmi ebhir eva sārdham anayena vyasanam āpatsye /