Prapancahridaya 2.p57

2.p57

liṅgadarśanālliṅgini jñānamanumānam | āptapraṇītamāgamaḥ | tasmādetatpramāṇaprameyapūrvakeṇa vaiśeṣikaśāstraśravaṇajñānenātyantikaduḥkhanivṛttilakṣaṇaḥ pāṣāṇasadṛśo mokṣo bhavatīti vaiśeṣikamatam | tathā kapilo'pi tanubhuvanātmakaprapañcasya sṛṣṭipralayāvaṅgīkaroti | tatrātmāno bahavaḥ | sarve sarvagatā nityā niravayavā vijñānalakṣaṇāḥ sarvakarmasākṣiṇaḥ | prakṛtirekā triguṇā paramārthasvarūpiṇī nityā niravayavā jaḍā | sā sakalajagadākāreṇa pariṇamate | tatra prakṛtermahāṃstathāvidho buddhilakṣaṇo jāyate | tato'haṅkāraḥ | so'yaṃ trividhaḥ sāttvikarājasatāmasabhedena | tatra rājasāhaṅkārādubhayātmakaṃ mana indriyāntaḥkaraṇabhedena | tato mano'haṅkārabuddhibhedenāntaḥkaraṇaṃ trividham | sāttvikāhaṅkārādindriyāṇi śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇāni śabdasparśarūparasagandhaparijñānāya | vākpāṇipādapāyūpasthau 1 vacanādānagativisargānandakaraṇāya | tāmasāhaṅkārācchabdatanmātram | tataḥ śabdalakṣaṇa ākāśaḥ | tataḥ sparśatanmātram | tataḥ sparśalakṣaṇo vāyuḥ | tato rūpatanmātram | tato rūpalakṣaṇaṃ tejaḥ | tato rasatanmātram | tato rasalakṣaṇamudakam | tato gandhatanmātram | tato gandhalakṣaṇā pṛthivī ceti pañca mahābhūtāni śabdasparśarūparasagandhaguṇottarāṇyākāśavāyutejojalapṛthivīnāmadheyāni trividhāni sūkṣmāṇi śarīrārambhakāṇi prabhūtānīti | tatra sūkṣmabhūtendriyāntaḥkaraṇaviracitāḥ sūkṣmaśarīraviśeṣā jīvāḥ | śarīrārambhakabhūtaviśeṣairviracitāścaturdaśa lokāḥ | tatra sṛṣṭisthitti-