Vicaratrayi 13.1.20
Vicāratrayī 13.1.20
- Language
- Sanskrit
13.1.20
siṃhena ca | etāvattaitatsiddham | anādyavidyayā pūrvapūrvavāsanāgarbhayā sāntayā guṇamayyā prasūtaṃ pramāṇaprameyapramātrātmakaṃ jagat
tatra pramātā nāma sattvopādhicaitanyam | sa ca svopādhyanuguṇaṃ
sattvasāraṃ pramāṇamavalambate | tadavalambena tamomayaṃ nāmarūpātmakaṃ
prapañcamanubhavati, tatsatyamityapi vyāmohamāpadyate prakāśāprakāśātmanā rajasā vyavaharati ca | yathā svapnadraṣṭā svayaṃ satyaḥ san
svapno'pi satya iti | tasmāddṛśyavādhā'virodhīni tamomiśrāṇi
pramāṇatvenābhimatāni pramāṇābhāsāni | tātkālikavyavahārasādhakatve'pi nimittāntarabādhyatvāt svāpnapramāṇavat | tasmātpāramārthikaṃ pramāṇaṃ tadeva yadāpātapratītibādhakam | ataeva śāstre dvaitamiveti ivaśabdena prapañco vyākhyātaḥ | ivaśabdārthastu dṛṣṭigocaratve'pi sattāśūnyatvam | ataeva niṣedhavākyāni caritārthāni
tathā karmakāṇḍo'pi vyāvahārikapramāṇamanurundhāno'dhikāriviśeṣe
caritārthaḥ | pāramārthikena pramāṇena vyāvahārikapramāṇapariṣṭvaktaṃ
tamo'panīyate | tena tāni pramāṇāni na vyavahārasatyatvasākṣīṇi
yuktyasahatvāt | yatastattvadarśito ghaṭo mṛtprasiddhaḥ svasminnapi ca
tasmādāśāstramavidyeti pravāho nirvivādaḥ
tāmetāmavidyāṃ karmarūpāmabhāvarūpāṃ vā kecinmanyante | ādye
satkarmaṇā'satkarmarūpā nāśyate | dvitīye jñānābhāvarūpā jñānotpatteriti | etadubhayamasaditi manyanta aupaniṣadaḥ | nahi śuktisākṣātkāraḥ karmātmā yena rajatāpādakakarmarūpāvidyānāśa upapadyeta
nanu rajatasya karmetarāvidyāmayatve'pi kathamapi bhogahetutvena
karmapariṇāmāṅgīkāraprasaktau kimanayā'dhikayā'vidyayeti cet tava