Vicaratrayi 13.1.22

13.1.22

pariṇāmavādo'pi sṛṣṭivākyagataivaśabdena nirastaḥ | ārambhavādinaḥ pariṇāmavādino vā vaidikatve sṛṣṭivākyagatevaśabdānurodhena
dvyaṇukādikaṃ mahadādikaṃ vā jātamivetyeva matamiti mantavyam,
anyathā śikṣitajñānābhāvena bālatvāpatteḥ | tasmādāvidyakasya
dṛṣṭadṛṣṭimātrasiddhasya niṣedho balavāniti śikṣāpathamārūḍho mahājaneṣvaupaniṣadeṣu | prapañcastu bhogapathamārūḍho vicāravidhureṣu | ataevaikasminneva vastuni nānākalahā vādinām | kaścidīdṛśamanīdṛśaṃ vakti, kaścidanīdṛśamīdṛśaṃ vakti, kaścidatratyaṃ tatra vakti,
kaścittatratyamatra vakti, kaścidriyattāvaditi, kaścittāvadiyaditi,
kaściddūraṃ samīpaṃ, kaścitsamīpaṃ dūraṃ, kaścidalpaṃ mahat, kaścinmahadalpaṃ, kaścidekamanekaṃ, kaścidanekamaikaṃ, kaścidasatkāryatāṃ yātīti,
kaścitsatkāryatāṃ yātīti, kaścidasatkāraṇatāṃ, kaścitsatkāraṇatāmiti evamādivahavo vādāḥ śāstreṇa yuktyā balavatā yuktirūpeṇa
vā dvaitamiveti nirvoḍhā anyonyamaprasiddhāḥ
nanvāvidyakameva sarvaṃ tadapi ko heturavidyāyā iti cettattumuttaraṃ
sarvahetoravidyāyā hetupraśno na vyutthāsyatīti śikṣāmātravādhyāyā
anāditvamiti
nanvastvanāditvamavidyāyāḥ, astu ca sarvamāvidyakaṃ, tato na
vāstavamiti ca, tathāpyavidyāsattvasāramayena pramāṇena kṛto
bādho'pyāvidyakatvānna vāstava iti prāptamiti cedvijñātaṃ śāstratattvamāyuṣmatā jagadbhāvābhāvāspṛṣṭamadvitīyamātmatattvamiti | yadvāgatamiva tadgatamiveti śāstrābhiprāyo vidvadbubhavaśca tasmājjagadbhāvābhāvavārtā'pi pūrvopanyastavādakoṭipraviṣṭetyuparamyate || iti
prathamamāhnikam