Vicaratrayi 61.1.5

61.1.5

kriyāsvalasāḥ prapañcaparamārthobhayavivekaśūnyāḥ paṇḍitaṃmanyā upanayanaṃ vedādhyayanaṃ ca tatyajuḥ, yattyāge varṣasahasraṃ tannyūno vā
kālo vyatīyāyetyanumīyate | kecittu buddhāvatāramārabhyeti,
kecittu mlecchapraveśānantaramityāhuḥ || nanu vedo'yamāryāvarta eva
dṛśyate nānyatra, tato neśvarapravartito veda iti cet, īśasṛṣṭaṃ
sarvatreti niyamaḥ kenāṅgīkartuṃ śakyaḥ, tvayyeva vyabhicārāt
kathamapi tyaktasvatvānāṃ punastatra svatvalābho durūha iti nyāyavidaḥ | kimu vaktavyaṃ kadāpyalabdhasvānubhāvānāṃ vede svatvābhāvānnādhyayanādhikāro varṇatrayetareṣāmiti || nanu traivarṇikabālakānāmapi
nādhikāraḥ prāpnoti kadāpyalabdhasvatvāditi cet, ucyatāṃ kathamuttareṣāṃ paitṛkadhane svatvalābha iti | vayaṃ tu brūmastadvaṃśotpannatvāttatsamadhigatavedādhikāro dhanādhikāravaditi | ataeva kalpasūtramaṣṭame varṣe brāhmaṇamupanayītetyādi saṃgacchate | etena yamupanayettasya vedādhikāro yamaṣṭame sa brāhmaṇo yamekādaśe sa kṣatriyo
yaṃ dvādaśe sa vaiśya iti vadanto navīnāḥ sarveṣāmapi vedādhikāravādinaḥ parāstāḥ | upanayanoddeśyatayā dvitīyāntabrāhmaṇādiśabdapāṭhāt, anyathā prathamāntapāṭhāpatteḥ | vidheyaviśeṣaṇatve dvitīyāntapāṭhasvārasyabhaṅgāpatteranirdiṣṭakarmatāpatterupanayanasya | tasmādanupanīte'pi bāle brāhmaṇatvādijātirastītyādi mantavyaṃ | nahi
kācijjātirutpādyate kenacitsaṃskāreṇa | ataeva trayāṇāmapi
varṇānāṃ saṃskārottaraṃ dvija iti nāmadheyaṃ na brāhmaṇa ityādi, tasya