Vicaratrayi 61.1.7
Vicāratrayī 61.1.7
- Language
- Sanskrit
61.1.7
netaraiḥ, adhīte ca rājadaṇḍamarhanti | eteneśasṛṣṭatvāddvedaḥ sarvairadhyetavya iti parāstaṃ, sarveṣvapi padārtheṣvavyavasthāpatteḥ īśasṛṣṭatvasya tulyatvāt | ataeva vyavasthāpakaṃ rājānamapekṣante sarvāḥ
prajāḥ | etadeva rājñaḥ karma yatparamparāprāptamārgavyavasthāpanaṃ
svīyaṃ rājatvaṃ jānanna vañcako rājā | paramparāprāptadharmānpālayedeva nītinipuṇaḥ | tato'nādivarṇatrayaparipālitaḥ karṇopakarṇatayā
labdho'nādirvedo'nādinārāyaṇādudbhūto na pauruṣeya iti siddhaṃ
alaukikīṃ, anantārthagarbhātāṃ, gautamakaṇādakapilamanuprabhṛtipaṇḍitairdurvijñeyāṃ, vyāsajaiminivaiśampāyanāśvalāyanabaudhāyanayājñavalkyaprabhṛtibhiḥ paṇḍitaiḥ pravartitāṃ, śākaṭāyanādibhiḥ kathaṃcitsapramāṇaṃ
vyākhyātāṃ, ko brūyādalaukikapurāṇapuruṣamantarā, yāṃ vāṇīṃ
śirasā saṃmanute pāṇiniḥ, yena vaśīkṛtaṃ vāṅmayaṃ sarvaṃ, yadājñāmantarā na ko'pi vaktumīṣṭe paṇḍitaḥ sabhāyāṃ | kiṃ bahu vaktavyaṃ,
adyāpi rājasabhāmānyo manurapyāha “anādinidhanā divyā vāgutsṛṣṭā svayaṃbhuvā” iti śaṃ | kṣamyatāmatra yaḥ pramādaḥ | anena tuṣyatu
bhagavān rājārāmaḥ
nandantu vaidikāḥ sarve ṛgyajuḥsāmabhūṣaṇāḥ
jayantu te'pi rājāno ye rājatvavicakṣaṇāḥ