Vicaratrayi 80.4-2.2
Vicāratrayī 80.4-2.2
- Language
- Sanskrit
80.4-2.2
gāyatrī | tatsatve patigotrapraveśānāpatteḥ pitṛgotreṇa prativaddhatvādupanayananimittena | tasmātpatigotreṇa gotravatyāḥ patisaṃnyāsena saṃnyāsaḥ | patyuḥ saliṅgatve liṅgavatī taireva liṅgaiḥ | aliṅgo
yājñavalkyasaṃnyāsaḥ | tasmātsulabhā liṅgarahitasaṃnyāsinī saubhāgyavatyapi tathaiva maitreyī tulyanyāyāt | ekā vairāgyaśīlā'parā strīsvabhāvā saṃnyāsaḥ sama ubhayorannidāhaḥ praiṣānadhikārāt
tasmācchāstrabāhyaḥ strīsaṃnyāsaḥ | “catvāro brāhmaṇasyoktā āśramāḥ
śruticoditāḥ | kṣatriyasya trayaḥ proktā dvāveko vaiśyaśūdrayoḥ |”
atra vacane puṃstvaṃ vivakṣitaṃ | ‘aṣṭame varṣe brāhmaṇamupanayīte’tivat
strīṇāṃ patyuraṅgatvenāśramadharmā na svatantrāḥ | kṣatriyavaiśyayostridaṇḍajagattyadhikāriṇorvyāhṛtyabhāvānna saṃnyāsaḥ | gāyatryadhikārapakṣepi trayo dvāviti niyamena baddhaḥ | etena ṛbhunidāghādayo bhavadudāhṛtāstyāgino viraktā vānaprasthāḥ saṃnyāsisadṛśāḥ pāśupatāḥ
na saṃnyāsina iti siddham | śāstrabādhāpekṣayā'śramabhramabādhasyaucityāt
nanu asti teṣāṃ brāhmaṇaśabdaḥ | ‘yo yajjāyate sa brāhmaṇastasmādrājanyaṃ vā vaiśyaṃ vā brāhmaṇa ityeva brūyādyo yajjāyate sa brāhmaṇa’
iti śatapathaśruteriti cedanayā śrutyā varṇadvayameva siddhaṃ | varṇatrayaṃ melayitvā brāhmaṇa ityeko rāśiḥ | śūdra ityeko rāśiḥ | yau
kṣatriyavaiśyāvanūdya brāhmaṇatvaṃ vidhatte tau kka yadi kṣatriyavaiśyāvucyete
tadā brāhmaṇa ityeva brūyāditi niyamavirodhaḥ | kṣatriyaṃ vaiśyaṃ na