Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 80.4-2.6

Vicāratrayī 80.4-2.6

Language
Sanskrit

80.4-2.6

tyāgiśabdavidhānāt | nanu tyāgasaṃnyāsaśabdau paryāyau 'bhavatyatyāgināṃ pretya natu saṃnyāsināṃ kvacit' iti tyāgasaṃnyāsaśabdayorekārthābhidhānāditicedyuktamuktaṃ tyāgavyāpyo hi saṃnyāsastyāgaśabdenābhidhīyeta | tathāpi praiṣamantroccārādhikārānadhikārabhedena vyavasthāpanīyau | ataeva vyavacchinatti 'natu saṃnyāsināṃ kvacidi'ti | tasmāditareṣāṃ tyāgināṃ pretya phalaṃ bhavatīti
saṃbhāvyate | ataeva tyāgī bharato janmāntaraṃ bheje | yau svaputrācāryyatvameva brāhmaṇāya dattasayoḥ purohitagotreṇa gotravatoḥ
kathaṃ jagadguruliṅgadhāraṇādhikāraḥ | gurutvābhāvānniṣkarmādhikāraḥ
liṅgabādhālliṅgāntarāvidhānātkṣatriyādīnāṃ na saṃnyāsa iti janako
bhīṣmaśca na pravavrāja | etena nidāghādayastyāgino na saṃnyāsina
iti siddham | ataeva kṣatriyeṇa satā sarvajñenāpi kṛṣṇena gurutvaṃ
brāhmaṇebhyo dattaṃ | 'upadekṣyanti te jñānaṃ jñāninastattvadarśinaḥ' iti | te
prasiddhā brāhmaṇāstattvadarśino jñāninaḥ śābde pare ca niṣṇātāste tava
brāhmaṇajanmani | athavā'rjunasya viśeṣaṇaṃ jñānina iti | madupadeśātparokṣajñāninastava brāhmaṇajanmani tattvadarśinodepyatītyarthaḥ
aupaniṣadajñāne brāhmaṇānāmevādhikāra iti gamyate | etena janakayājñavalkyau vyākhyātau | ataeva 'karmaṇyevādhikāraste mā
phaleṣu kadācane'tyadhikāranirdeśaḥ | te tava kṣatriyatvāt | svasya
jñānitamasyāpi | tamevādhikāramāha | 'utsīdeyurime lokā na kuryāṃ
karma cedaham | saṃkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ' iti
ataeva kṣatriyasya traya āśramā naiṣkarmyādhikārābhāvāt | vaiśyasya