Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.6

Gītābhāṣya (of Rāmānuja) 4.6

Language
Sanskrit

4.6

ajo 'pi san avyayātmā bhūtānām īśvaro 'pi san |
prakṛtiṃ svām adhiṣṭhāya saṃbhavāmy ātmamāyayā ||
ajatvāvyayatvasarveśvaratvādi sarvaṃ pārameśvaraṃ prakāram ajahad eva svāṃ prakṛtim adhiṣṭhāya ātmamāyayā saṃbhavāmi / prakṛtiḥ -- svabhāvaḥ svam eva svabhāvam adhiṣṭhāya svenaiva rūpeṇa svecchayā saṃbhavāmītyarthaḥ / svasvarūpaṃ hi, "ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt", "kṣayantam asya rajasaḥ parāke", "ya eṣo 'ntarāditye hiraṇyamayaḥ puruṣaḥ", "tasminn ayaṃ puruṣo manomayaḥ; amṛto hiraṇmayaḥ", "sarve nimeṣā jajñire vidyutaḥ puruṣād adhi" , "bhārūpas satyasaṅkalpa ākāśātmā sarvakāmā sarvakāmas sarvagandhas sarvarasaḥ", "māhārajanaṃ vāsaḥ" ityādiśrutisiddham / ātmamāyayā -- ātmīyayā māyayā / "māyā vayunaṃ jñānam" iti jñānaparyāyo 'tra māyāśabdaḥ / tathā cābhiyuktaprayogaḥ, "māyayā satataṃ vetti
prāṇināṃ ca śubhāśubham" iti / ātmīyena jñānena ātmasaṅkalpenetyarthaḥ / ato 'pahatapāpmatvādisamastakalyāṇaguṇātmakatvaṃ sarvam aiśaṃ svabhāvam ajahat svam eva rūpaṃ devamanuṣyādisajātīyasaṃsthānaṃ kurvan ātmasaṅkalpena devādirūpaḥ saṃbhavāmi / tad idam āha, "ajāyamāno bahudhā vijāyate" iti śrutiḥ / itarapuruṣasādhāraṇaṃ janma akurvan devādirūpeṇa svasaṅkalpenoktaprakriyayā jāyata ityarthaḥ / "bahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna / tāny ahaṃ veda sarvāṇi", "tadātmānaṃ sṛjāmy aham" "janma karma ca me divyam evaṃ yo vetti tattvataḥ" iti pūrvāparāvirodhāc ca // janmakālam āha -

Translations (3)

Commentaries (13)

Other recensions (1)

Linked texts (1)