Bhagavadgita 4.12.6
Tātparyabodhinī 4.12.6
- Language
- Sanskrit
4.12.6
tato buddhivṛttīnāmanekatvādavyāpakatvācca sarveṣāṃ sārvajñaṃ nopapadyata iti siddham | tataḥ kiṃcijjñānprati pravṛttinivṛttihetutvāddhiniṣedhaśāstrāṇāṃ sārthakyamevopapannaṃ bhavati | prāṇināṃ sarvajñatvābhāvasya pratipāditatvāddhedāntaśravaṇajanyajñānena pratyagabhinnaṃ parabrahma svātmanā yo vijānāti tasyaiva muktirnetarasya | tathāca śrutiḥ-'tadyo yo devānāṃ pratyabudhyata sa eva tadabhavattatharṣīṇāṃ tathā manuṣyāṇām' iti | tata ātmaikatve'pi muktirātmajñānādeva sidhyati 'jñānādeva tu kaivalyam' iti niyamaśravaṇāttata ātmaikatvenaivoktadoṣāṇāmavakāśaḥ | ātmanāmanekatvaṃ pūrṇatvaṃ cābhyupagatayatastava pakṣa evāmī doṣāḥ saṃprasajyante | taducyate | ātmanāmanekatve vibhutve cābhyupagate satyanyonyeṣāmanyonyamanobuddhyādibhiḥ saṃyogaḥ saṃbhavati | tenoktarītyā sukhaduḥkhabandhamokṣādīnāṃ sāṃkaryaṃ ca prasajyate | naika eṣa evānarthaḥ | apitu vibhutvādyasiddhiśca | tathāhi | yadyadvastu svetarabhedavattattatparicchinnamityātmanāmanekatve satyanyonyasattābhiranyonyabhedavattvena paricchinnatvātpūrṇatvaṃ na sidhyati, pūrṇatve'ṅgīkriyamāṇe tvanekatvaṃ ca na sidhyati | pūrṇatvānekatvayoḥ parasparavirodhādātmanāṃ pūrṇatvamanekatvaṃ ca brahmaṇāpi nirvoḍhuṃ na śakyate | tato bhavatāpyātmaikatvamevābhyupagantavyam | kiṃca | paricchinnāścidrūpāścāneke cātmāna iti yaḥ pakṣaḥ so'pi na sidhyati | bahuśrutismṛtiyuktivirodhāt |
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit