Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.16.3

Tātparyabodhinī 4.16.3

Language
Sanskrit

4.16.3

bahvanarthāgamaprasaṅgātkāryasya jagato jaḍātmano brahmābhinnatve brahmaṇo'pi dṛśyatvānityatvāprakāśatvaduḥkha rūpatva sāvayavatvādidoṣaparamparāprasaṅgāttadiṣṭapattireveti cettava jagadāndhyaprasaktyā'haṃmamedamityādivyavahārāsiddheḥ bhavato'pi jaḍatvena jñānānutpattau mokṣābhāvaprasaṅgāt 'tarati śokamātmavit' ityādiśrutivaiyarthyāpatteḥ | brahmānandaprāptikāmānāṃ satāṃ muktau pravṛttivicchedaprasaṅgāt, 'yattadadreśyamagrāhyam' iti, 'ajo nityaḥ śāśvataḥ' ityādiśrutivirodhaprasaṅgācca | tarhi tṛtīya eva pakṣo'stviticenna | bhinnābhinnatayoranyonyaviruddhatvenaikāśrayatvāsaṃbhavāt | evaṃ jagato brahmakāryatvānupapattau śrutipramāṇakatvaṃ ca na sidhyati | nanvevaṃ sati 'yato vā' ityādi śrutermṛṣāvāditvenāprāmāṇyāpāta iticenna | tasyābrahmaṇo'dvitīyatvapratipādanaparatayā prāmāṇyābhyupagamātkecijjagatkāraṇaṃ paramāṇava iti vadanti | prakṛtirityapare | taddurarīkṛtya kāryakāraṇābhyāṃ sarvaśrutiprasiddhamadvitīyatvaṃ brahmaṇo vyeti, tadasahamānayānayā śrutyā jagadupādānatvaṃ brahmaṇaḥ pratipādyate | nanūktarītyā jagadbrahmaṇoḥ kāryakāraṇabhāvānupapattau kathamupādānaṃ brahmeti cedvivartopādānaṃ brahmeti brūmaḥ | vivartatvaṃ nāmādhiṣṭhānasyānyathābhānamātraṃ |

Linked texts (1)