Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.16.4

Tātparyabodhinī 4.16.4

Language
Sanskrit

4.16.4

tacca grahīturgrahaṇadoṣakṛtaṃ śukteryathā rajatākāreṇa pratītiḥ śuktiyāthātmyasaṃdarśanena rajatābhāsasya śuktimātratvavadadhiṣṭhānabrahmasvarūpasākṣātkāreṇa jagato'pi pratītimātrasya ‘tadananyatvamārambhaṇaśabdādibhyaḥ’ iti, ‘vācārambhaṇaṃ vikāro nāmadheyam’ ityādiśrutiprāmāṇyādbrahmamātratvasiddhau brahmaṇo'dvitīyatve'vyāhate satyatraivaṃ pūrvoktadoṣānavakāśaḥ, kāryasya nāmamātratvāvaśepāyata evaṃ tato'rthataḥ śabdādiprapañcasadbhāvena śrutiḥ pramāṇam | nāpi pratyakṣamanumānaṃ ca | tasmādaprāmāṇikatvājjagataḥ svataḥ sattā nāstīti siddham | evamasata: śabdāde: sattābhāvaṃ pratipādya idānīṃ brahmaṇaḥ svasvarūpasya sadbhāvaṃ pratipādayati—nābhāvo vidyate sata iti | sāmānyaviśeṣabhāvaśūnyamakhaṇḍacidekarasaṃ sarvavikriyārahitaṃ sadevetyādiśrutiprasiddhamapūrvamanaparamanantaramabāhyaṃ yatsattasya satassvabhāvo nāstitvaṃ kaścitkadācinna vidyate | jāgratsvapnasuṣuptyādiṣu sadbhāvadarśanādātmanaḥ sadā sattve pratyakṣaṃ pramāṇaṃ | ātmā nityasattāko bhavati avasthātrayasākṣitvādyannaivaṃ tannaivaṃ yathā dehādirityādyanumānaṃ ca | ‘ayamātmā sanmātro nityaḥ śuddho buddhaḥ’ iti, ‘ajo nityaḥ śāśvataḥ’ iti, ‘tathā'rasaṃ nityamagandhavacca’ ityādi śrutiśca pramāṇam |

Linked texts (1)