Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.23

Tātparyabodhinī 4.23

Language
Sanskrit

4.23

nainamiti | śasyante padārthā ebhiriti śastrāṇyasigadādayaḥ pṛthivīvikārā dehavadenaṃ prakṛtamātmānaṃ na chindantyavayavaviśleṣaṃ na kurvanti | niravayavatvādākāśavatteṣāṃ viśasanakriyāviṣayo na bhavatyātmetyarthaḥ | āpo'pi nainamātmānaṃ dehavat kledayanti ārdratāmāpādya sāvayavasyeva niravayavasyātmanaḥ śaithilyaṃ saṃpādayituṃ na śaknuvanti | pāvako'gnirapi dehavannainaṃ dahati dahanakriyāyā aviṣayatvāt bhasmīkartuṃ na śaknoti snehaśoṣaṇena dehaṃ yathā śoṣayati tathā | māruto'pyenaṃ na śoṣayati | śoṣaṇakriyāyā agocaratvādenaṃ śuṣkīkartuṃ na śaknoti yathā ghaṭaṃ jalaṃ kledayati śastrāṇi tāḍanīyāni tāḍayanti vāyuḥ śoṣayati vahnirdahati, tathā tatrasthamākāśaṃ niravayavaṃ na kledayati na tāḍayati na śoṣayati na dahati, tadvadātmānaṃ dehasthamiti bhāvastato'vikriyatvamātmanaḥ siddham | etena jarārogādayo bhautikā daivikāścopadravāḥ sarve śarīrasyaiva nātmano'hamarthasyeti dehādibhinnatvenātmano dehaṃ viṣayīkṛtya prāptānarthāgocaratvamuktam | tatasteṣu prāpteṣvapi sthiraprajñatayā brahmavidbhiḥ sthātavyamiti sūcitaṃ bhavati |
vāsāṃsi jīrṇānīti yato dehavyatiriktatvamātmanaḥ pratipāditaṃ tato dehasyaiva chedādayo dṛśyaviṣayakāḥ natvātmano niravayavasyeti chedakledadahanaśoṣagāni bhūtacatuṣṭayakāryāṇi na prasarantyātmanīti sphuṭamāha—

Linked texts (1)