Bhagavadgita 4.24
Tātparyabodhinī 4.24
- Language
- Sanskrit
4.24
acchedya iti | sanātano'nādiḥ | 'na tasya kaścijanitā na cādhipaḥ' iti śravaṇādātmāyaṃ niravayavatvena kutaścitkāraṇādutpanno na bhavatīti sanātanaḥ janmādivikārarahitastata eva nityaḥ nityatvādeva sarvagataḥ paripūrṇaḥ | nityatve sarvagatatve'pyātmanaḥ kriyāśaktyāśrayatvamastviti na śaṅkanīyam | nityatvādidharmavatyākāśe tadadarśanāt | ataeva sthāṇuḥ sthirasvabhāvaḥ sthiratvādevācalaḥ | ayamayamityaparokṣeṇa nirdeśa ātmano vidvatpratyakṣaviṣayatvajñāpanārtham | sanātanatvānnityatvāt sthiratvādacalatvāccāyamātmā svayamacchedyaḥ chettumaśakyaḥ, adāhyo dagdhumaśakyaḥ, akledyaḥ kledayitumaśakyaḥ, aśoṣyaśca śoṣayitumaśakya eva bhavati | śastrādīnāmityarthaḥ | sanātanatvaviśeṣaṇena nirvikāratvaṃ, nityatvaviśeṣaṇena pramāṇāntarābādhyatvaṃ, sthiratvācalatvaviśeṣaṇābhyāṃ kriyāyā anāśrayatvamaviṣayatvaṃ, pūrṇatvaviśeṣaṇenā'dvitīyatvaṃ, nityaśuddhatvamānandaikarasatvaṃ cātmanaḥ sūcitaṃ bhavati |
'tarati śokamātmavit' iti śravaṇādātmani vijñāte śokanivṛttirātmavijñānaṃ tvātmānātmaśodhanaṃ vinā na sidhyatīti tacchodhanamupakramya, vāsāṃsīti sthūlaśarīrabhinnatvamātmanaḥ pratipādya, nainaṃ chindanti śastrāṇīti chedāderaviṣayatve pratipādite sūkṣmakāraṇayoḥ śastrāderaviṣayatvasaṃbhavāttatrātmatvabuddhiḥ syāt sā mā bhūditi avyaktācintyapadābhyāṃ tadbhinnatvaṃ pratipādayannavikāryatvaṃ ca vadannetalakṣaṇamātmānaṃ viditavatastava na punaḥ śoko yukta ityupakrāntamupasaṃharati—
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit