Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.8

Tātparyabodhinī 4.8

Language
Sanskrit

4.8

nahīti | indriyāṇāṃ dehendriyamanobuddhīnāmucchoṣaṇamatyantasaṃtāpakaṃ mama śokaṃ yadapanudyāddravyaguṇakarmaṇāṃ madhye viśiṣṭaṃ yatprāptaṃ sanmāmakaṃ duḥkhaṃ nivartayettadahaṃ na prapaśyāmi tādṛśaṃ na kiṃcijjānāmi jñātaṃ cetkuto'yaṃ śoka iti | histadajñānaprasiddhidyotanārthaḥ | śatrūn jitvā rājyaṃ prāpya śokastyaktuṃ śakyate viśiṣṭapadārthabhogenetyata āha— avāpyeti | bhūmāvasapatnaṃ niḥśātravaṃ samṛddhaṃ samagraṃ rājyaṃ sārvabhaumatvamavāpya prāpya vā | surāṇāmādhipatyamindratvaṃ brahmatvaṃ vātha prāpyāhaṃ śokaṃ tyaktuṃ na śaknuyām | sārvabhaumatvendratvabrahmatvādīnāṃ janyatvena dhvaṃsapratiyogitvānnaddataḥ śaॉkanivṛttirna saṃbhavati, prakṛte'pi svajanadhvaṃsahetukatvācchokasya | ato vivekavato viṣayaprāptistadbhogaśca na śokanivartako bhavati | yataḥ śokaṃ niḥśeṣaṃ tyakṣyāmi taṃ dharmaṃ mamopadiśeti sarvabhogaviratayā tīvramumukṣayā ca bhagavantaṃ prārthitavānarjunaḥ śādhi māmiti | etenātyantikasaṃsāraduḥkhanivṛttikāraṇaṃ na bhavati brahmaviṣṇvādipadalābhaḥ kiṃtu duḥkhāyaiva vinaiva brahmajñānaṃ, tacca gurūpadeśaṃ vinā na sidhyati 'ācāryavān puruṣo veda' iti śravaṇādatastadarthinā gurūpasattiḥ kartavyeti sūcitam | 'śiṣyaste'haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam' iti evamarjunasya vṛttaṃ dhṛtarāṣṭraṃ prati |

Linked texts (1)