Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 2.45.1

Sārārthavarṣiṇī 2.45.1

Language
Sanskrit

2.45.1

śrīviśvanātha—tvaṃ tu caturvargasādhanebhyaḥ sarvebhyo virajya kevalaṃ bhaktiyogamevāśrayasvetyāha—traiguṇyeti| traiguṇyāstriguṇātmikāḥ karmajñānādyāḥ prakāśayatvena viṣayā yeṣāṃ te traiguṇyaviṣayā vedāḥ—svārthe ṣyañ, etacca “bhūmnā vyapadeśā bhavanti” iti nyāyenoktam| kintu “bhaktirevainaṃ nayati” iti, “yasya deve parā bhaktiryathā deve tathā gurau” ityādi-śrutayaḥ paṃcarātrādismṛtayaśca, gītopaniṣad-gopālatāpan‍yādyupaniṣadaśca nirguṇāṃ bhaktimapi viṣayīkurvantyeva, vedoktatvābhāve bhakteraprāmāṇyameva syāt| tataśca vedoktā ye triguṇamayā jñānakarmavidhayastebhya eva nirgato bhava—tān na kuru| ye tu vedoktā bhaktividhayastāṃstu sarvathaivānutiṣṭha| tadanuṣṭhāne “śrutismṛtipurāṇādipañcarātravidhiṃ vinā| aikāntikī harerbhaktirutpātāyaiva kalpate||” iti doṣo durvāra eva| tena saguṇānāṃ gunātītānāmapi vedānāṃ viṣayāstraiguṇyā nistraiguṇyāśca| tatra tvaṃ tu nistraiguṇyo bhava| nirguṇayā madbhaktyaiva triguṇātmakebhyastebhyo niṣkrānto bhava, tata eva nirdvandvo guṇamaya-mānāpamānādirahitaḥ| ataeva nityaiḥ sattvaiḥ prāṇibhirmadbhaktaireva saha tiṣṭhatīti tathā saḥ| nityaṃ sattvaguṇastho bhaveti vyākhyāyāṃ nistraiguṇyo bhaveti vyākhyāyāṃ virodhaḥ syāt| alabdhalābho yogaḥ, labdhasya rakṣaṇaṃ kṣemastadrahitaḥ| madbhaktirasāsvādavaśādeva tayorananusandhānāt, 'yogakṣemaṃ vahāmyaham' iti bhaktavatsalena mayaiva tadbhāravahanāt| ātmavān maddattabuddhiyuktaḥ| atra nistraiguṇya-traiguṇyayorvivecanam, yaduktamekādaśe—“madarpaṇaṃ niṣphalaṃ vā sāttvikaṃ nijakarma tat|

Linked texts (1)