Bhagavadgita 3.18
Sārārthavarṣiṇī 3.18
- Language
- Sanskrit
3.18
śrīviśvanātha—kṛtenānuṣṭhitena karmaṇā nārtho na phalam| akṛtena kaścana pratyavāyo'pi na, yasmādasya sarvabhūteṣu brahmāṇḍasthāvarādiṣu madhye kaścidapyarthāya svaprojanārthaṃ vyapāśraya āśrayaṇīyo na bhavati| purāṇādiṣu vyapāśraya śabdena tathaivocyate, yathā—“vāsudeve bhagavati bhaktimudvahatāṃ nṛṇām| jñānavairāgyavīryāṇāṃ neha kaścidvyapāśrayaḥ|| iti, tathā “yadapāśrayāśrayāḥ śuddhyanti” iti, “saṃsthā-heturapāśrayaḥ” ityādāvapyapetyupasargasyānadhikārthaṃ dṛṣṭam|
sā. va. prakāśikā vṛtti—ātma-anuśīlanameṃ hī ānanda prāpta karanevāle puruṣako karttavya karmakā anuṣṭhāna karanese na to puṇya athavā karttavya karmake na karanese pāpa-sparśa karatā hai| brahmāse lekara sthāvara-jaṅgamātmaka sabhī jīva dehātma buddhike kāraṇa laukika sukhoṃke bhogameṃ nimagna rahate yā āptakāma puruṣa jar̤a-bhogarūpa svārthase atīta hote haiṃ| yahām̐ taka ki jñāna aura vairāgya bhaktike anugāmī honeke kāraṇa svayaṃ hī unameṃ upasthita hote hai— 'bhaktiḥ pareśānubhavo viraktiranyatra caiṣa trika ekakālaḥ| prapadyamānasya yathāśnataḥ syustuṣṭiḥ puṣṭiḥ kṣudapāyo'nughāsam|| (śrīmadbhā. 11/2/42) priyaṃ yadetanmanuṣyā vidyuḥ|' (vṛ. u. 1/4/10) sannyasatodevā dārārūpiṇaḥ' arthāt brāhmaṇaloga saṃnyāsake dvārā hameṃ ullaṃghanakara brahmatattvako prāpta kara leṃge—yaha socakara devagaṇa una brāhmaṇoṃke strī-putrādike rūpameṃ upasthita hokara vighna ḍālate haiṃ| isalie vighna dūra upasthitakara unakā amaṅgala karanemeṃ asamartha hote haiṃ, kyoṃki ātmā hī haiṃ—'vāsudeva parā vedā vāsudeva parā makhāḥ' (śrīmadbhā. 1/2/28) ke anusāra vāsudeva kṛṣṇa hī samasta ātmāoṃke mūla ātmā haiṃ| unakā bhajana karanese bhagavadbhakta saṅgena parijāyate' —isa śāstravākyake anusāra bhaktoṃke saṅgase āśraya grahaṇa karanā āvaśyaka hai| isīlie śvetāśvetara upaniṣadmeṃ 'yasya deve parābhaktiryathā deve tathā gurau| tasyaite kathitā hyarthāḥ prakāśante mahātmanaḥ||' (śve. u. 6/23) marmārtha prakāśita hote haiṃ|
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit