Mimamsabalaprakasha 12.1.6
Mīmāṃsābālaprakāśa 12.1.6
- Language
- Sanskrit
12.1.6
nirvṛttacūḍakānāṃ tu trirātrācchuddhiriṣyate
iti manuneva virodhāpatteḥ pratilomakramāśrayaṇena
dantajāte ekāhaḥ anujātamapatyaṃ yasmāttādṛśe tryahaḥ kṛtacūḍe
caturahaḥ | upanīte daśāha | iti vyavasthitavikalpo virodhādhikaraṇe vārttikakṛtoktaḥ | asminpakṣe nirvṛttacūḍakānāmiti
trirātrapakṣaḥ prathamavarṣakṛtacūḍaviṣayaḥ | caturahastu tṛtīyavarṣakṛtacūḍaviṣayaḥ | akṛtacūḍe tatrāpi tryaha eveti | prakārāntareṇāpi vyavasthitavikalpo vārttikaevoktaḥ | brāhmaṇasya svādhyāyānivṛttyarthamiti gautamavacanāt
ekāhād brāhmaṇaḥ śudhyedyo'gnivedasamanvitaḥ
tryahātkevalavedastu dvihīno daśabhirdinaiḥ
iti smṛtyantarācca trivedasyāgnimata ekāhaḥ dvivedasya
caturahaḥ agnivedarahitasya daśāha iti | ayameva pakṣa ādṛto medhātithivijñāneśvarādibhiḥ | anujātapadavyākhyā medhātitheḥ | anujāto dantajātād bālatara iti smarantīti
taddantajātānujātānyakṛtacūḍeṣu ca kramāt
citikriyā tryahraikāhrā iti vārttikavirodhādupekṣyam | atra
hi kramaśabdasya pratilomakramaparato kerdantajātaviṣayādekāhādadhikastryaho 'nujātaviṣaya uktaḥ | sadantajātād bālatare 'nujātaśabdārthe
sadyaḥ śaucaviṣaye virudhyeteti | avadhito vyavasthāyā
stūdāharaṇamuktameva "vrīhibhiriṣṭvā vrīhibhireva yajete"tyādi | sarvasmiṃśca vyavasthitavikalpe pūrvoktā aṣṭau doṣā na santi | itaretararaviṣaye itaretaravākyāpravṛttereva ekānuṣṭhāne 'pītaraśāstrasya pratītaprāmāṇyatyāgādyabhāvāt vyavasthitavikalpe ca doṣāṣṭakaṃ nāstīti śākhāntarādhikaraṇe | ( a0 2 pā0 4 a0 2 ) na