Pramāṇa · Search · About · API

Mimamsabalaprakasha 2.30.p1.30

Mīmāṃsābālaprakāśa 2.30.p1.30

Language
Sanskrit

2.30.p1.30

dvitīyaṃ yathā “vatsamālabhete”ti | ata eva vatsasyeva viniyuktadohāṅgodravyopakārakatayā vatsamālabhetetyatrālambhasaṃskāryatvamiti paśusomādhikaraṇe bhavadevaḥ
(bhūtopayogadravyasaṃskārārthe dṛṣṭārthe sannipatyopakārakaṃ 2) pratipattistu trividhā pradhānottarakālā tatpūrvakālā tatsamakālā ca
tatrādyā yathā “cātvāle kṛṣṇaviṣāṇāṃ prāsyatī”tyādiḥ
dvitīyā yathā “śakṛtpravidhyati” “lohitaṃ nirasyatī”ti
iyaṃ caturthe (pā0 1 a0 11) paśāvanālambhāllohitaśakṛtorakammatvamityadhikaraṇe pratipāditā | pradhānasamakālā yathā ''gneyacodanayā vihite yāge “caturavattaṃ juhotī”ti homarūpā pratipattiḥ
homo hi “vaṣaṭkṛte juhotī”ti vidhānādvaṣaṭkāroccāraṇottarakṣa
ṇe 'dhvaryuṇā kartavyaḥ tasminneva ca kṣaṇe yāgasmaraṇārthena vaṣaṭkāreṇa
smārito yāgo yajamānenānuṣṭheyaḥ
tadidaṃ sarvapradānādhikaraṇavārtike pratipāditam
(bhūtabhāvyupayogobhayasaṃskārārthe tu dravyasaṃskārakaṃ nāstyeva
bhūtabhāvyupayogobhayadevatāsaṃskārakastu paśupuroḍāśayāga āśrayikarmabhedeṣu vakṣyate 3)
adṛṣṭārthe sannipatyopakārakaṃ yattadapi pratipattivadeva trividham
bhūtopayogasaṃskārārthaṃ bhāvyupayogasaṃskārārthamupayogasamakālaṃ ca
(tatrādyaṃ yathā hutahavirdāhaḥ śiṣṭācārakalpyavidhiprāptaḥ
na ceyaṃ pratipattiḥ homena pratipāditasyākīrṇakaratvanivṛttau pratipattyantarānapekṣatvāt | bhāvyupayogadravyasaṃskārārthamapi dvividham
sākṣādviniyuktasaṃskārārthaṃ sākṣādviniyuktasya yadupakārakaṃ
tatsaṃskārārthaṃ ceti 1)
tatrādyaṃ (2) yathā “vrīhīnprokṣatī”ti
(dvitīyaṃ yathā daśame khalevālyā sthāṇvāhutiḥ karttavyā