Pramāṇa · Search · About · API

Vidhirasayana 8.19.p1.8

Vidhirasāyana 8.19.p1.8

Language
Sanskrit

8.19.p1.8

ekopyātmā'ntaḥkaraṇopādhibhedād bhinno jīva ityucyate jīvabhedācca bandhamuktavyavasthāpyupapanneti
tadidamayuktam-cidrūpasyātmano jaḍarūpapariṇāmā'sambhavāt | ekatve cātmanaḥ sarvaśarīreṣu pratisandhānaṃ
syāt-devadatto'haṃ yajñadattohameveti, tathā devadattaśarīre me sukhaṃ yajñadattaśarīre me duḥkhamiti, pāde me sukhaṃ
śirasi me vedanetivat sarvasukhaduḥkhopalabdhiśca syāt
antaḥkaraṇabhedād vyavastheti cet ?, na, acetanatvāt-na hyantaḥkaraṇaṃ sukhaduḥkhe anubhavati acetanatvāt, ātmā tvanubhavitā sa ca sarvatraika iti kaḥ
pratisandhānaṃ dhārayet. tasmādidamapi nātīva sundaramiti
ityātmapariṇāmavādanirāsaḥ
saca sarvatraika eveti pratisandhānāpattirityarthaḥ | etanmatadūṣaṇopasaṃhāra pūrvakaṃ sāṅkhyamatamutthāpayati | tasmāditi
baddhamuktavyavasthopapattiḥ | tathā ca"ajāmekāṃ lohitaśuklakṛṣṇāṃ
bahvīṃ prajāṃ janayantīṃ sarūpām
ajo hyeko juṣamāṇo'nuśete
jahātyenāṃ bhuktabhogāmajonyaḥ ||"
iti vyaktameva bhogyāyāḥ prakṛte rajassattvatamorūpāyā
ekatvam, bhoktṝṇāṃ ca bhedādvaddhamuktavyavasthānaṃ darśitam
aikātmyavādrāstarhyupaniṣadaḥ katham ?, availakṣaṇyeneti brūmaḥ-bhedaśabdo hi vailakṣaṇyavacano loke prasiddhaḥ, tathā hi-susadṛśeṣu vaktāro bhavanti- 'nāsyā'sya ca kaścid bhedosti' iti, tathā''tmanāmapi narapaśutiryagbhedabhinnaśarīravartināṃ śarīrasambandhamapohya