Vidhirasayana 8.19.p1.7
Vidhirasāyana 8.19.p1.7
- Language
- Sanskrit
8.19.p1.7
paśavo'nye tva'paśavaḥ ” iti, tathedṃ draṣṭavyam
yastvevaṃvidhān vādān yathāśrutārthān gṛhṇāti
sa paśvantareṣva'paśutvavādama “ādityo yūpaḥ”
ityādi ca yathāśrutaṃ gṛhṇīyāt | atha tatra pramāṇāntaravirodhaḥ ?, so'trāpi samānaḥ | athārthavādatvāttatra na yathāśrutārthagrahaṇam ?, tadapi samānamprapañcasyāpya'satyatvaṃ vairāgyajananārtham, ātmanaśca
paramārthatvaṃ mumukṣūṇāmutsāhajananārtham
vispaṣṭaṃ caitanmṛtpiṇḍavikāradṛṣṭāntadarśanāt-sarvatra hi dṛṣṭāntopādānaṃ sādhyapratipādakasya tātparyābhivyaktyartham, tataśca yathā kāraṇabhūtamṛtpiṇḍavijñānena mṛnmayo vikāraḥ sarvo vijñāto bhavati-śarāvādivikāro hi vācārambhaṇaṃ nāmadheyamātraṃ mṛttiketyeva satyam, evaṃ prapañcopi sadvijñānena vijñāto bhavati, vikāro hi vācārambhaṇaṃ nāmadheyamātraṃ
sadityeva satyam, ityukte jñāyata etat- yathā''virbhāvātirobhāvadharmā nānāvidho vikāraḥ śarāvādiḥ
prapañco, mṛttikā ca sarvatrā'napāyinī teṣāṃ kāraṇam,
kāryakāraṇayoścāvasthāmātrabhedāt svarūpabhedābhāvāt
kāraṇajñānena tatsarvaṃ kāryamavasthābhedenā'jñātamapi
svarūpeṇa jñātaṃ bhavati, tathā prapañcopyāvirbhāvatirobhāvadharmā'navasthāyī tatkāraṇaṃ cātmā sadrūpaḥ sarvānuyāyī nā'pāyadharmā, tasmin vijñāte sarvaṃ tadātmakamavijñātamapi vyāsarūpeṇa samāsena jñātaṃ bhavatītyetadatra vivakṣitamasti, tasmādekasyaivātmanaḥ pariṇāmoyaṃ bhedaprapañco na tva'sanneva | asattve hi kathaṃ
sadvijñānena vijñātaḥ syācchaśaviṣāṇavat, na hi mṛtpiṇḍe vijñāte sati śaśaviṣāṇaṃ vijñātaṃ bhavati,
tathā prapañcopi syāt, tatastu prastutahānireva syāt
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit