Nayaviveka 6.10-3.10

6.10-3.10

sāsnādimadarthabodhakatvaṃ smṛtaṃ tadanidaṃprathamamityanādi | evaṃ gāvyādikamapi vṛddhavyavahārādanādyastu | atha vyarthā smṛtiḥ mābhūditi smṛtinibaddhetarat gāvyādi [ādimat] tanna | yadyādimataḥ ādimattāmāha smṛtiḥ
tadā'sau naivānādiparamparānuvṛttā | ādimadviṣayatvāt ādimaddarśanamūlā vācyā yataḥ | kiñca gauṇalākṣaṇikayoḥ vācyapūrvakatvayogādādimattā
syāt | tadarthatā ca vaidikapadasya na syāt | atha vācyapūrvakamapi anādi
tarhi mantragatorūkamityatra kamityasyāvācyakāsaśabdopasthāpanapūrvakakāsārthaparaḥ ādimān vedaḥ syāt | gāvyāderapi gobuddhimūlaśabdānusārata
ityevaṃ kamitulyatā gāvyādeḥ syāt | kiñca śābdairanibaddhepi bhāṣāntare
ca 1smṛtyantarāniyatārthaḥ paramparā'nuvṛttaṃ ādimaditi na yuktam | evaṃ ca
smṛtisahāyapratyakṣagamyaṃ sādhutvamiti paramataṃ heyam, uktarītyā smṛterasahāyatvāt
atre̱daṃ tattvam-sādhutvamanāditvaṃ apuṃprabhavatvamiti yāvat | puṃprabhavatā
hi puruṣābhiprāyabhramāśaktipramādaiḥ | saṅketite abhiprāyaprabhavatā,
smṛtyaryāviveke bhramaprabhavatā, uccāraṇavaiguṇye cāśaktipramādaprabhavatā
catuṣkamidaṃ mukhye gauṇe1 lākṣaṇike mantragate ca kamityādau nāsti
bhāṣāntare tu saṅketasaṃvādārthaṃ smṛtyapekṣā | apabhraṃśādirūpeṇaiva smṛteḥ
puṃprabhavatvameva | evaṃ visaṃvādo'pi deśādibhedāt | hastasaṅketāditulyatā
ca | gavādyatiriktamaśaktijamityapi | evaṃ hi smṛtyarthe'ṅgīkriyamāṇe na
gāvyādiviśeṣasyādimattā niyāmikā yenādimatī smṛtiḥ | na ca
gauṇādyarthadhīḥ mukhyārthadhīpūrvikā; kintu gauṇatvadhīḥ mukhyatvadhīpūrvakaiva