Nayaviveka 6.10-3.11
Nayaviveka 6.10-3.11
- Language
- Sanskrit
6.10-3.11
yadi tu kamityasmāt kāśārthadhīpūrvakaiva kāśaśabdopasthāpanadvārakataddhīḥ
tarhi gāvītyasmāt upasthāpitagavārthadhīpūrvikaiva godvārakatavadhīrastu
gāvyādītyanenaiva vyavahārabāhulyamastu smṛtinibaddhāt bahiridaṃ puṃśaktiprabhavaṃ
nānādivede bodhakam | evaṃ ca prayogānāditāsmṛtiparamparā dṛḍhā prayogānāditāṃ svaviṣayāmupasthāpayantī svakāraṇamanumaikagamyaṃ prayogānāditvamanumāpayati | athavā vyavahārānāditayaiva prayogānāditāsiddhau sadṛśāneka śabdānā maśaktitajatāśaṅkā smṛterekasyāpanīteti smṛteranāditā | dṛḍhasmṛtisaṃvādyo'yaṃ prayoga1 ityevaṃ śaṅkāpagamaḥ | pravāhānādismṛtisaṃvādo hi
nāśaktijasya itīyaṃ dik
ṛṣabhavṛṣabhādīnāṃ sadṛśānāmapi sarveṣāṃ smṛtisaṃvādānna kasyacit
aśaktijateti anekaśabda evaikārthaḥ | vācakāpabhraṃśavibhāgārthā smṛtiriti
śābdokteḥ apabhraṃśādanyadvācakamabhimatam avācakasamāsādyanuśāsanāt
yadi tu vācakatāpuraskārāllakṣaṇādi iti tarhi na kamiti vācakatāpuraskārāt kāsārthaḥ | atha kamityupasthāpitasya vācakatā tarhi gāvītyupasthāpitasya gaurapi vācakatā tulyā | avyāpakatvātivyāpakatve ca
ekasyāḥ smṛteḥ smṛtyantaradraḍhimnaiveti smṛtyantarānniyamasiddhistu
vivaraṇe tu saṅgatervidhāntaram | padārthasandehe śābdasmṛtitaḥ vede
nirṇayo vedavidām | smṛtitaḥ anekārthatve prakaraṇādivaśāt | ataḥ
smṛtermūlatvādinadhyavasāya eva