A Cluster of Nyāya Flowers 5.10.10
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 5.10.10
- Language
- Sanskrit
5.10.10
sambaddham | iṣṭipaśviti | iṣṭayaḥ darśapūrṇamāsādyāḥ | paśavo'nubandhyādyāḥ | ekāhā jyotiṣṭomādayaḥ | ahīnā ahargaṇadvirātrādayaḥ | satrāṇi dvādaśāhādīni | trayyupadiṣṭe'pi karmaṇi atharvavedāditi| tasmād brahmā purastād homasaṃsthitahomairyajñaṃ parigṛhṇīyādityanārabhya vākyamiṣṭipaśusomādiṣvātharvaṇaṃ purastāddhomaṃ saṃsthitahomaṃ ca brahmaṇā kriyamāṇaṃ darśayati, atharvaveda eva tayorhomayorāmnānāditi | vedānuvāca kaṃ vo hotāramityatra kaṃ kijñamiti vyākhyeyam, uttare ṛgvidamityādiśravaṇāt | vaḥ yuṣmākaṃ madhyāt kiṃjñaṃ vṛṇomītyarthaḥ| purastādevaiṣāṃ yajño ricyate prathamata eva rikto bhavati | yajñe yadūnamiti | ūnamaṅgairasampūrṇam | viriṣṭaṃ viśeṣeṇa riṣṭaṃ, hiṃsitamasamyakkṛtamantrādiprayogam | yātayāmaṃ nirvīryam | atharvaṇāṃ mantrāṇām | narte bhṛgvaṅgirovidbhya iti | yāvad bhṛgvaṅgirovida ṛtvijo brahmākhyā na bhavanti tāvadanyavedavidi satyapi brahmaṇi somapānādhikāro nāstītyarthaḥ | yogasiddhyadhikaraṇanyāyeneti | yogasiddhyadhikaraṇe hi 'ekasmai vā kāmāyānyā iṣṭaya āhriyante, sarvebhyo darśapūrṇamāsau, ekasmai vānye kratavaḥ kāmāyāhriyante sarvebhyo jyotiṣṭomaḥ” iti śrutivākyamudāhṛtya cintitam 'kiṃ sakṛtprayoge sarve kāmā uta paryāyiṇa iti' | tatra sakṛtprayogeneti pūrvaṃ pakṣitam, sarvaniimittatvena śravaṇāt; kaḥ khalu viśeṣo'yaṃ bhavatyayaṃ na bhavatīti | tathā cāha “tatra sarve aviśeṣāt” iti | tataḥ siddhāntitaṃ 'yogāsiddhirārthasyotpattiyogitvāt” iti | asyārthaḥ, na vā sarve kāmā yugapat, paryāyiṇa yogasiddhiḥ kāmasambaddhasiddhiḥ |
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit